Monthly Archives: شهریور ۱۳۹۶

  • ۰
درمان اختلال پارانوئید از دیدگاه روانشناس و روانپزشک 02122715886-02126851286

درمان اختلال پارانوئید از دیدگاه روانشناس و روانپزشک ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶

درمان اختلال پارانوئید از دیدگاه روانشناس و روانپزشک ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶

دانشگاه : پیام نور مرکز دماوند

درس : آسیب شناسی روانی ۱

موضوع پژوهش : آشنایی با بیماری پارانوئید

نام محقق : پریسا ناقلی

استاد : حمیدی

آشنایی با بیماری پارانوئید (سوءظن) و راه های درمان

شاید تاکنون اصطلاح «پارانوئید» به گوش تان خورده باشد که به طور معمول با اصطلاح بدبینی یا سوء ظن از آن یاد می شود. افرادی که ناچارند با فردی مبتلا به پارانوئید تعامل داشته باشند، شرایط دشواری را تجربه می کنند. این ویژگی منفی گاهی آن قدر در فرد عمیق است که روان شناسان شخصیت او را با همین ویژگی، شناسایی و نام گذاری می کنند. افراد بدبین که با این ویژگی شناخته می شوند در روابط فردی، اجتماعی و کاری خود موجب آزار دیگران می شوند و آن ها را به ستوه می آورند. بدترین شرایط را همسران این افراد تجربه و تحمل می کنند. شماری از مردم بدون دلیل، سوء ظن دارند تا جایی که این افکار «پارانوئید»، کار و زندگی خانوادگی آنان را مختل کرده است. به همین سبب در این نوشتار به معرفی نشانه ها و مسائل درباره این اختلاف می پردازیم. در ادامه نظر دکتر «علی اصغر احمدی»، استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران را درباره این موضوع تقدیم شما می کنیم.

ویژگی های شخصیتی فرد مبتلا به پارانوئید

سوء ظن- بی شک نشانه «پارانوئید»، نداشتن اعتماد دایم است. افراد دارای «اختلال شخصیت پارانوئید»،همواره حالت آماده باش به خود می گیرند زیرا دنیا را مکانی تهدیدآمیز تلقی می کنند. این افراد همیشه مراقب هستند و حتی ممکن است در جست وجوی نشانه های تهدیدآمیز برآیند. افرادی که از «پارانوئید» رنج می برند، نمی توانند از ترس های خود رهایی یابند؛ آنان همواره منتظر فریب و نیرنگ دیگران هستند و در وفاداری و صداقت آنان شک دارند.

حساسیت- افراد مبتلا به پارانوئید به دلیل این که فوق العاده گوش به زنگ اند، به چیزهای خیلی پیش پا افتاده توجه می کنند. ممکن است در مواردی که هیچ گونه تقصیری ندارند، احساس گناه کنند، در نتیجه تمایل دارند حالتی تدافعی و مخالفت جویانه داشته باشند. هنگامی که مرتکب خطایی می شوند، نمی توانند حتی کوچک ترین انتقاد را بپذیرند. با این وجود از دیگران بسیار زیاد انتقاد می کنند.

سرد و گوشه گیر- این افراد، جدای از آن که ناسازگار و جدی اند، از نظر عاطفی نیز اغلب با دیگران تفاوت دارند، آنها به نظر سرد می آیند و در برابر دیگران از ابراز صمیمیت پرهیز می کنند. به خاطر عقلانیت و واقع گرایی، به خودشان می بالند. آنها در جامعه عملکرد شایسته ای از خود نشان می دهند و ممکن است در جست وجوی یک جایگاه اجتماعی باشند.

علل شکل گیری پارانوئید

ژنتیک (وراثت)- تحقیقات اندکی درباره نقش وراثت در پیدایش «پارانوئید» صورت گرفته است. بعضی مطالعات نشان داده  اند وقتی یکی از دوقلوهای یک تخمکی همسان مبتلا به اسکیزوفرنی، علایم پارانوئید از خود نشان می دهد، دیگری نیز به طور معمول چنین است. تحقیقات اخیر نشان داده است اختلال پارانوئید در افراد مبتلا به «اسکیزوفرنی» متداول تر است.

زیست شیمی- مصرف داروهایی نظیر آمفتامین ها، کوکائین، ماری جوانا، PCP،LSD یا دیگر محرک ها و ترکیبات روان گردان، ممکن است به علایمی از تفکر یا رفتار پارانوئیدی منجر شود. بیمارانی که اختلال های ذهنی شدید نظیر «اسکیزوفرنی پارانوئید» دارند ممکن است در اثر مصرف این داروها، علایم وخیم تری داشته باشند.

استرس- بعضی دانشمندان معتقدند «پارانویا» ممکن است واکنشی در برابر سطوح بالایی از فشار زندگی باشد. نکته ای که از این عقیده حمایت می کند، این است که «پارانویا» بیش تر میان مهاجران، اسیران و زندانیان جنگی و افرادی که متحمل فشارهای شدید هستند، شایع است.

راه های درمان پارانویا

دارو درمانی- درمان به وسیله داروهای ضدجنون، ممکن است به بیمار پارانوئید کمک کند تا بر برخی علایم بیماری غلبه کند، هرچند ممکن است عملکرد بیمار بهبود یابد اما نشانه های «پارانویا» باقی می مانند. برخی مطالعات خاطرنشان کرده است نشانه های بهبودی پس از درمان دارویی ظاهر می شود. این یافته ها هم چنین پیشنهادی را طرح می کنند که در برخی موارد، کاهش «پارانویا»، ناشی از دلایل روان شناختی است تا عملکرد دارویی.

روان درمانی- گزارش هایی که از بررسی موارد فردی،ارائه شده است چنین پیشنهاد دهد که یک موقعیت ویژه برای ابراز سوء ظن و خود تردیدی که به وسیله روان درمانی به وجود می آید، می تواند به عملکرد بیمار پارانوئید در جامعه کمک کند. انواع دیگر روان درمانی شامل هنردرمانی، خانواده درمانی و گروه درمانی است.

توصیه هایی کاربردی از زبان یک کارشناس

دکتر علی اصغر احمدی، روان شناس، استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و از چهره های فرهیخته است که مطالعات ارزنده ای در زمینه روان شناسی اسلامی، ساختار شخصیت و الگوی روابط درون خانواده و دیگر زمینه های روان شناسی انجام داده است. این یادداشت به معرفی پارانویا از زبان این روان شناس می پردازد.

پارانویا به زبانی ساده

پارانویا یک اصطلاح روان شناختی، روان پزشکی است که در اصل به نوعی آشفتگی فکری یا هذیان دلالت دارد که شامل بدبینی، حسادت، خودبزرگ بینی یا گزند و آسیب است. شکل اسمی و صفتی این اصطلاح به شکل پارانوئید (paranoid) یا پارانویایی (paranoiac) به کار می رود. این اصطلاح در موارد مختلفی به کار برده می شود. از جمله در هذیان پارانویایی، اسکیزوفرنیای نوع پارانوئید، شخصیت پارانوئید و یا مواردی دیگر. آن چه در مجموع به لحاظ علمی برای عموم قابل توجه وتوضیح است این است که افراد پارانوئیک اغلب نسبت به اطرافیان بدبین هستند. رایج ترین این نوع بدبینی ها در جامعه متوجه مردانی است که به همسران خود بدبین اند. این گونه افراد، به لحاظ نظام فکری تقریبا عادی اند و نیز در خصوص بدبینی که نسبت به کسی دارند، فکری منسجم دارند که می توانند در مورد آن استدلال کنند؛ برای مثال برای بدبینی خود، شواهد متعددی ارائه و از آن دفاع می کنند. شواهدی که آنان ارائه می کنند به سادگی قابل رد یا نفی نیست. این گونه شواهد می تواند بر وجود یک رابطه بین فرد با دیگری دلالت داشته باشد؛ به عبارت دیگر چنین احتمالی را نمی توان صد درصد رد کرد. برای همین است که این گونه افراد در نظام فکری خود، تاحدی منطقی به شمار می آیند؛ برای مثال مردی که معتقد است همسرش با فلان مرد همسایه ارتباط دارد، شواهدی از قبیل توجه زن به جزئیات زندگی مرد همسایه یا حتی رو برگرداندن از او در خیابان یا کوچه را، دلیل این رابطه می داند. همه این شواهد، در نزد مرد، تفسیرکننده این فکر اولیه یا پیش فرض است که: «همسرش با آن مرد رابطه دارد.» اگر چنین فکری وجود نداشت، آن شواهد یا دیده نمی شد یا به شکل دیگری تفسیر می شد. به این ترتیب فرض اولیه ای که نتیجه بدبینی است، همه شواهد را در حول و حوش خود جمع می کند و به آن معنا می بخشد.

رویارویی با فرد پارانوئید

با شخص پارانوئید نمی توان از راه استدلال برای اشتباه بودن باور خود وارد بحث شد. چرا که اولا چنین استدلال هایی را نمی پذیرد؛ ثانیا با هر استدلالی، شواهد جدیدی را به مجموعه شواهد خود اضافه و آن‌ها را کامل تر می کند. ثالثا با پافشاری در مورد بی گناهی همسر، ممکن است پیش فرض جدیدی به پیش فرض های وی اضافه شود. در این صورت وی احتمال وجود رابطه بین همسرش و کسی که از او دفاع می کند را در ذهن خود شکل می دهد.

فراهم آوردن شرایط جدید برای زدودن سوء ظن بیمار نیز اغلب بی فایده است. زنی که شوهرش به او بدبین بود، به یکی از اطرافیان درباره این مشکل شکایت کرده بود. فرد طرف مشورت به زن توصیه می کند که مدتی از خانه بیرون نرود تا شاید سوء ظن شوهرش از بین برود. زن بعد از مدتی دوباره به پیشنهاددهنده این ایده شکایت می کند و به او گفته بود که می دانی حالا شوهرم به من چه می گوید؟ او می گوید که تو به سراغ آن مرد نمی روی ولی او در خانه به سراغ تو می آید.به هر حال با توجه به ضرورت ارجاع چنین بیمارانی به روان پزشک (هرچند که آنان درمان را به سادگی نمی پذیرند.) توصیه های زیرا را می توان مدنظر داشت:

۱ – از مجادله با این اشخاص پرهیز کنیم و سعی در تغییر افکار آنان نداشته باشیم.

۲ – سعی در مقابله به مثل با آنان نداشته باشیم.

۳ – در زمینه هایی که او حساسیت دارد، رفتاری حساسیت برانگیز نداشته باشیم. البته اجتناب افراطی از مواردی که او حساسیت دارد نیز گاه به عنوان دلیلی بر تایید پیش فرض های او به شمار می آید.

۴ – رابطه خود را در دیگر زمینه ها با بیمار تقویت و سعی کنیم رضایت خاطر او در آن زمینه ها را فراهم کنیم.مثلا در گفت وگوهای معمولی و در موضوعات عادی سعی کنیم رابطه خوبی با او برقرار و رضایت خاطر او را فراهم کنیم یا در مورد تصمیماتی که ربطی به سوء ظن او ندارد، با او هم اندیشی و هم فکری داشته باشیم.

۵ – بهتر است برای جلوگیری از لوس شدن یا طلبکار بار آمدن بیمار، گاهی که از او ناراحت هستیم ؛ با توجه به مواردی که در بند چهار درباره آن صحبت کردیم، او را با محرومیت مواجه کنیم.

به هر حال این اقدامات در اصل درمان کننده این بیماری نیست. به ویژه اگر با شخصیت پارانوئید مواجه باشیم؛ اما این گونه اقدامات تا حدی می تواند از تحریک بیشتر بیمار جلوگیری کند.

 

پارانویا یا روان گیسختگی پارانوئید، به انگلیسی (Paranoia یا paranoid schizophrenia) در تعریف عام آن، حالتی است که شخص در آن با اهمیت فوق العاده و خارج از اندازه‌ای که به سلامت جانی و مالی خود می‌دهد، خود را شکنجه می‌دهد. این گونه از افراد مدام در این فکر هستند که عواملی انسانی، طبیعی یا ماورا طبیعی خودشان، دارایی و افراد خانواده شان را تهدید می‌کنند و همه، در فکر توطئه چینی بر ضد آنها هستند.

این بیماری یکی از گونه های روان‌گسیختگی است . روان گیسختگی پارانوئید یک بیماری جدی و مزمن است که فرد گرفتار تماس با واقعیت را از دست داده و شاید شخص را به سوی بسیاری از حالت های خطرناک، مانند کنش های خودکشی، هدایت می کند. –

نشانگان روان گیسختگی پارانوئید شامل:

  • توهم های دیداری، مانند شنیدن صدا
  • کژانگاری، مانند گمان به این که همکار شما می خواهد شما را مسموم کند
  • بیزاری
  • خشم
  • گوشه گیری
  • خشونت
  • دشواری های گفتاری
  • رییس وار رفتار کردن
  • اندیشه و کنش خودکشی

در روان گیسختگی پارانوئید به نظر می رسد که شخص بیشتر گرفتار حالت های بد رفتاری یا اندیشه های بد مانند دشواری در اندیشیدن، تمرکز، یا توجه می باشد.

اختلالات شخصیت

 

اختلال شخصیت عبارت است از تجارب درون ذهنی و رفتاری با دوامی که بر معیارهای فرهنگی منطبق نیست، نفوذی غیرقابل انعطاف دارد، از نوجوانی یا جوانی شروع می شود، در طول زمان تغییر نمی کند و موجب ناخشنودی فرد و مختل شدن کارکردهایش می شود. هر گاه صفات شخصیتی، غیرقابل انعطاف و غیرانطباقی باشد و کارکردهای فرد را مختل سازد یا رنج و عذاب درون ذهنی برایش ایجاد کند، تشخیص اختلال شخصیت را می توان مطرح کرد.
درDSM-IV-TR اختلالات شخصیت به سه دسته (کلاستر) تقسیم می شود. دسته الف- cluster A عبارت است از سه اختلال شخصیت پارانوئید، اسکیزویید و اسکیزوتایپال. افراد مبتلا به این اختلالات اغلب غریب و نامتعارف به نظر می رسند.
دسته ب- cluster B عبارت است از چهار اختلال شخصیت ضداجتماعیantisocial، مرزیborderline، نمایشیhistrionic و خودشیفته narcissistic. افراد مبتلا به این اختلالات اغلب نمایشی، نامتعادل و هیجانی اند.
دسته پ- cluster C عبارت است از اختلالات شخصیت مردم گریزavoidant، وابستهdependent، وسواسی- اجباری.الف )- پارانوئید مشخصه بیماران مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید، شکاکیت و بی اعتمادی دیرپا به همه افراد است. مسئولیت این احساسات از نظر آنها نه به عهده خودشان، بلکه به دوش دیگران است. این بیماران اغلب متخاصم، تحریک پذیر و خشمگین اند. افراد متعصب و جزم اندیش، کسانی که مدارکی دال بر تخلف دیگران از قانون جمع می کنند، افرادی که به همسر خود سوءظن مرضی دارند و اشخاص بدعنقی که اهل دعوا و مرافعه اند، اغلب دچار اختلال شخصیت پارانوئید هستند. افراد مبتلا به این اختلال تقریباً همیشه منتظرند که دیگران به طریقی آنها را استثمار کنند یا به آنها ضرر برسانند. آنها در بسیاری از اوقات بی هیچ توجیهی در وفاداری یا صداقت دوستان و همکاران خود تردید می کنند. آنان اغلب حسادت مرضی دارند و در وفاداری همسر یا شریک جنسی خود بی دلیل شک می کنند.
بیماران مبتلا به این اختلال، حالت عاطفی محدودی دارند و به نظر می رسد فاقد هرگونه احساس و هیجانی باشند. آنها از اینکه مستدل و عینی می اندیشند، به خود می بالند حال آنکه چنین نیست. اینها آدمهای گرمی نیستند و قدرت و منزلت افراد آنها را تحت تأثیر قرار می دهد و به آن دقیقاً توجه دارند و اگر کسی را ضعیف بیابند یا ببینند که اختلال یا نقصی در وضع و حالش وجود دارد، به وی با دیده تحقیر می نگرند. افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید ممکن است در موقعیت های اجتماعی، آدمهایی فعال و کارا به نظر برسند، حال آنکه اغلب دیگران را فقط می ترسانند یا افراد را به جان هم می اندازند. همانند سایر اختلالات شخصیت، باید نقش عوامل وراثتی، زیستی (ناقلین عصبی یا نوروترنسمیترها)، عوامل روانی و محیطی را درنظر گرفت. از دیدگاه روان تحلیل گری و نقش مکانیسم های دفاعی، افراد دچار اختلال شخصیت پارانوئید، از برون فکنی (Projection) استفاده می کنند. یعنی تکانه ها و افکاری را که خود دارند و برایشان غیرقابل قبول است به دیگران نسبت می دهند.روشهای درمان بیماریروان درمانی
درمان انتخابی، روان درمانی است. بیماران پارانوئید معمولاً در گروه درمانی خوب عمل نمی کنند، با این حال روان درمانی گروهی برای ارتقای مهارت های اجتماعی و کاهش شکاکیت آنها از طریق ایفای نقش می تواند مفید باشد. بسیاری از این بیماران رفتار درمانی را هم که برای پرورش مهارت های اجتماعی به کار می رود، ممکن است مزاحم و مداخله گر بیابند و تحمل نکنند.دارو درمانی
دارو درمانی برای مقابله با سراسیمگی (Agitation) و اضطراب این بیماران مفید است. در اکثر موارد داروی ضداضطرابی مثل دیازپام (Valium) کافی است اما گاه نیز ممکن است لازم باشد از داروی آنتی سایکوتیک مثل هالوپریدول (haldol) به مقدار کم و به مدتی کوتاه استفاده شود تا سراسیمگی شدید یا افکار نیمه هذیانی آنها قابل تدبیر باشد. پیموزاید(orap) را که داروی آنتی سایکوتیک است، در برخی از بیماران برای کاهش افکار بدگمانی آنها به کار برده اند که موفق هم بوده است.ب )- خود شیفتگی narcissisticمشخصه افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته این است که خودبزرگ بینانه احساس می کنند آدم بسیار مهمی هستند و از جهتی نظیر ندارند.
مبتلایان به این اختلال احساس خودبزرگ بینی می کنند و خود را آدم مهمی می پندارند. فکر می کنند شخص منحصر به فردی هستند و باید دیگران به طرز خاصی با آنها تاکنند. احساس استحقاق و برتری آنها کاملاً چشمگیر است. تاب تحمل انتقاد را ندارند و از اینکه هر کسی به خود اجازه انتقاد کردن از آنها را می دهد، عصبانی می شوند یا ممکن است بی اعتنایی کامل به انتقادها از خود نشان دهند. آنها فقط نظر خود را قبول دارند و اغلب در طمع کسب شهرت و ثروت بادآورده اند. روابط آنها شکننده است و چون به قواعد مرسوم رفتار تن در نمی دهند، ممکن است خون دیگران را به جوش آورند. رفتار استثمارگرانه در روابط بین فردی آنها چیز کاملاً پیش پا افتاده و رایجی است. اینها نمی توانند همدلی از خود نشان دهند و تنها برای دستیابی به اهداف خودخواهانه خودشان تظاهر به همدردی می کنند. اعتماد به نفس این بیماران شکننده است و آنها مستعد افسردگی اند. مشکلات بین فردی، مشکلات شغلی، طرد و از دست دادن محبت دیگران از جمله فشارهای روانی شایعی است که خودشیفته ها با رفتارشان برای خود ایجاد می کنند و همین فشارها نیز همانهایی است که اینها هیچ نمی توانند از پسشان برآیند.

روشهای درمان بیماری

روان درمانی
درمان اختلال خودشیفتگی دشوار است چون اگر قرار است پیشرفتی در کار حاصل شود، بیمار باید از خودشیفتگی دست بردارد. روان پزشکانی مثل اتوکرنبرگ و هاینتس کوهوت رهیافت های روانکاوانه را برای اصلاح این بیماران پیشنهاد می کنند، اما برای آنکه معلوم شود اصلاً چنین تشخیصی معتبر است یا نه و اگر معتبر است بهترین درمانش کدام است، هنوز پژوهش های بیشتری باید صورت گیرد. برخی بالینگران گروه درمانی را برای بیماران خود توصیه می کنند تا آنها بتوانند چگونگی مشارکت با دیگران را یاد گرفته و تحت شرایط ایده آل، واکنشی توأم با همدلی نسبت به دیگران نشان دهند.

دارو درمانی
برای بیمارانی که یکی از علایم بالینیشان، چرخش های سریع خلق است لیتیوم را به کار برده اند. از آنجاکه بیماران مبتلا به خودشیفتگی نمی توانند طرد را تحمل کنند و مستعد افسردگی هستند، داروهای ضدافسردگی به ویژه داروهای سروتونرژیک می تواند مفید واقع شود.

 

ج)- شخصیت مرزی

مشخصه این اختلال، ناپایداری حالت عاطفی، خلق، رفتار، رابطه با عینیت و خودانگاره فرد است. این اختلال همچنین اختلال شخصیت دارای بی ثباتی هیجانی نیز نامیده شده است.
بیماران دچار اختلال شخصیت مرزی تقریباً همیشه به نظر می رسد که در بحران به سر می برند. چرخشهای سریع خلق ( mood swing ) در اینها شایع است: یک لحظه ممکن است نزاع طلب باشد، لحظه بعد افسرده و لحظه ای دیگر شاکی از این که هیچ احساسی ندارند. این گونه بیماران ممکن است حملات سایکوتیک با عمر کوتاه داشته باشند که اصطلاحاً حملات میکروسایکوتیک خوانده می شود اما حملات شدید و تمام عیار سایکوز در اینها دیده نمی شود؛ در واقع علایم سایکوتیک ای که بیماران دچار اختلال شخصیت مرزی پیدا می کنند، تقریباً همیشه محدود، گذرا و مشکوک است. رفتار این گونه بیماران بسیار غیرقابل پیش بینی است و از همین رو آنها تقریباً هیچ وقت به آن مقدار کارایی که در توانشان هست، دست نمی یابند. دردناک بودن ذاتی زندگی آنها در خودزنیهای مکرر آنها مشهود است. این گونه بیماران برای برای جلب کمک دیگران، ابراز خشم یا برای کرخت کردن خود در برابر حالت عاطفی فلج کننده ای که دارند، ممکن است رگ دست خود را بزنند یا به اشکال دیگری خودزنی کنند.
بیماران دچار اختلال شخصیت مرزی چون احساس وابستگی و خصومت ( hostile ) را همزمان دارند، روابط بین فردیشان آشفته و به هم ریخته است. ممکن است به کسی که احساس نزدیکی با او می کنند، وابسته شوند و از طرف دیگر نسبت به دوستان صمیمی خود هم اگر احساس سرخوردگی پیدا کنند، خشمی بسیار زیاد ابراز می کنند. بیماران دچار اختلال شخصیت مرزی نمی توانند تنهایی را تحمل کنند و برای تشفی خود حتی به نحوی دیوانه وار به جست و جوی ایجاد رابطه برمی آیند ولو این رابطه برای خودشان ارضا کننده نباشد.
آنها برای رفع تنهایی خود حتی اگر دیری هم نپاییده باشد، با غریبه ها دوست می شوند یا به لاابالی گری می افتند. آنان اغلب از احساس مزمن پوچی و بی حوصلگی و فقدان احساس هویتی یکدست ( ابهام در هویت ) شاکی هستند. وقتی تحت فشار قرار می گیرند، از این شکایت می کنند که اکثر اوقات علی رغم ابراز شدید حالات عاطفی دیگر، بسیار افسرده اند.
کارکرد بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی نیز به گونه ای است که روابط آنها مختل می شود چون همه افراد را یا خوب مطلق (all-good) می پندارند یا بد مطلق (all-bad) یعنی افراد به نظر آنها یا حامی آنهایند و لذا باید به آنها دل بست، یا منفور و دگرآزار (سادیست) اند و احساس امنیت آنها را مختل می کنند، چون همین که ببینند بیمار به آنها وابسته شده، او را ترک می کنند و از این رو تهدیدی برای او محسوب می شوند. در نتیجه این دو نیم سازی (pliting) است که بیمار افراد خوب را آرمانی می بیند و افراد بد را به کلی فاقد ارزش. به همین دلیل است که این بیماران هر زمان از فرد یا گروه متفاوتی حمایت می کنند. هراس عام ( panphobia – همه چیز هراسی )، اضطراب عام ( ananxiety – از همه چیز مضطرب شدن )، دودلی عام ( anambivalence – در همه کار دودل بودن ) و رفتار جنسی آشوبناک ( chaotic sexuality )

روشهای درمان بیماری

روان درمانی
روان درمانی و به ویژه روان تحلیل گری برای بیمار و درمانگر به یک اندازه دشوار است. دو نیم سازی ( spliting ) به عنوان ساز و کاری دفاعی باعث می شود، بیمار نسبت به درمانگر و سایر افراد دور وبرش زمانی احساس عشق و محبت و زمانی دیگر احساس نفرت پیدا کند. رهیافتی معطوف به واقعیت ( reality-oriented ) موثرتر از تفسیر عمیق ناخودآگاه بیمار است. روان درمانی فشرده- هم فردی و هم گروهی – در محیط های بیمارستانی در درمان این بیماران نتایج خوبی داشته است. این درمان خصوصاً زمانی مفید واقع می شود که محیط خانه بیمار به دلیل تعارض های درون خانوادگی یا فشارهای روانی دیگر مثل بدرفتاری والدین به توانبخشی بیمار ضرر برساند. در محیط حفاظت شده بیمارستان می توان برای بیمار مبتلا به اختلال شخصیت مرزی که بسیار تکانشی ( impulsive ) است و خودزنیهای فراوان می کند، محدودیت وضع کرد و او را تحت نظر قرار داد. مطلوب آن است که بیمار آن قدر در بیمارستان بماند که بهبود قابل توجهی در وی دیده شود و این در برخی موارد تا یک سال هم طول می کشد.

رفتار درمانی
درمانگران از رفتار درمانی برای مهار تکانه ها و فورانهای خشم و کم کردن حساسیت بیمار به انتقاد و طرد استفاده کرده اند. پرورش مهارت های اجتماعی به ویژه با استفاده از تماشای مجدد فیلم ویدیویی رفتارهای خود، مفید است و باعث می شود که بیمار بتواند اثر اعمالش را بر دیگران ببیند و از این طریق رفتار بین فردی خود را بهتر کند. رفتار درمانی دیالکتیک ( DBT ) برای درمان اختلال شخصیت مرزی در بیمارانی که رفتارهای شبه خودکشی نظیر رگ زنی های مکرر دارند، به کار رفته است.

دارو درمانی
داروهای ضد سایکوز برای مهار خشم، خصومت و حملات گذرای سایکوز به کار می رود. داروهای ضد افسردگی، خلق افسرده را که در این بیماران شایع است، بهبود می بخشد. مهار کننده منوآمین اکسیداز ( MAOIها ) در برخی از بیماران برای میزان کردن رفتار تکانشی آنها موثر بوده است. بنزودیازپین ها به ویژه آلپرازولام ( xanax ) برای رفع اضطراب و افسردگی مفید است، منتها در برخی بیماران با مصرف این دسته از داروها مهارگسیختگی ( disinhibition ) دیده شده است. داروهای ضد صرع مثل کاربامازپین ممکن است کارکرد کلی برخی از بیماران را بهتر کند. داروهای سروتونرژیک مثل مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین ( SSRLS ) نیز در برخی از بیماران مفید بوده است.

 

د) – وسواسی- اجباری

مشخصه های اختلال شخصیت وسواسی- اجباری، محدود بودن هیجانات، منظم و مرتب بودن، مداومت و پافشاری، سرسختی و یکدندگی و بلاتصمیمی است.
خصیصه محوری این اختلال عبارت است از، کمال طلبی و انعطاف ناپذیری به گونه الگویی نافذ و فراگیر.
مشغولیت ذهنی افراد مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی- اجباری به قواعد، مقررات، نظم و ترتیب، تر و تمیزی و شسته رفتگی، جزئیات و دستیابی به کمال است. همین صفات باعث می شود کلیت شخصیت آنها در مجموع، محدود و بسته باشد. آنها مصرانه معتقدند که از قواعد باید به دقت پیروی کرد و قادر نیستند آنچه را به نظرشان تخطی می آید، تحمل کنند. به همین دلیل انعطاف ناپذیر نیستند و سعه صدر ندارند. آنها می توانند مدتها کار کنند و اصلاً از کار طولانی، امری روزمره برای آنهاست و لازم نیست برای آن تغییری در زندگی خود ایجاد کنند که در نتیجه نتوانند به آن انطباق یابند.
بیماران مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی- اجباری، مهارت های بین فردی چندانی ندارد. رسمی، جدی و فاقد شوخ طبعی اند. آنها مردم را از خود فراری می دهند، نمی توانند حد وسط را بگیرند و به اصرار می خواهند دیگران را تحت سلطه خواسته های خود درآورند. اما اگر کسی به نظرشان مقتدرتر از خود آنها بیاید، خواسته های او را به نحوی آمرانه برآورده می سازند. آنها چون از اشتباه کردن می ترسند، نمی توانند به تصمیم قاطعی برسند و دایم درباره تصمیمی که می خواهند بگیرند، فکر می کنند. گرچه بیماران مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی- اجباری اکثر اوقات وضع زناشویی پایداری دارند و در کار خود نیز کفایت و شایستگی از خود نشان می دهند، اما دوستان زیادی ندارند. هر چیزی که روال زندگی اینها را یا آنچه را از خود وضعی با ثبات برای خود می پندارند، بخواهد به هم بزند، ممکن است به اضطراب فراوان و یک سلسله اعمال آیینی منجر شود که آنها بر زندگی خود تحمیل می کنند و می خواهند به دیگران هم تحمیل کنند.

روشهای درمان بیماری

روان درمانی
بیماران مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی- اجباری برخلاف مبتلایان به سایر اختلالات شخصیت، اغلب خود می دانند که بیمارند و لذا به جست و جوی درمان برمی آیند. این بیماران که از تحصیلات خیلی بالایی برخوردارند و خیلی هم معاشرتی اند، تداعی آزاد و درمان غیر هدایتگرانه را خیلی ارج می نهند. اما این درمان ها اغلب طولانی و پیچیده است. از گروه درمانی و رفتار درمانی هم گاه نتایج خوبی به دست می آید. این مانع شدن از بیمار برای انجام کامل رفتار عادتیش باعث افزایش اضطراب او می شود.

ه) – مایشی histrionic personality disorder

بیماران مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی، تحریک پذیر و هیجانی اند و رفتاری پررنگ و لعاب، نمایشی و برونگرایانه دارند. اما علی رغم رفتار متظاهرانه و پر زرق و برقی که دارند، اغلب نمی توانند دلبستگی عمیقی را به مدت طولانی حفظ کنند. این تشخیص در زنها بیشتر از مردها مطرح شده است.
مبتلایان رفتار توجه طلبانه بسیار زیادی از خود نشان می دهند. آنها در افکار و احساسات خود اغلب مبالغه می کنند و هر چیز ساده ای را مهمتر از آنچه در واقع هست، جلوه می دهند. اگر کانون توجه واقع نشوند یا تحسین و تأیید نشوند، تندخو می شوند، می زنند زیر گریه و دیگران را ملامت می کنند و به آنها افتراهای ناروا می بندند.
رفتار اغواگرانه در این بیماران، از هر جنسی که باشند، شایع است. پرداختن به تخیلات جنسی در مورد افرادی که با آنها رابطه دارند، در اینها شایع است منتها این تخیلات را همیشه بر زبان نمی آورند و به عوض این که از نظر جنسی پرخاشگر باشند، عشوه گر و اهل لاس زدن هستند. این بیماران ممکن است به کژکاری روانی- جنسی مبتلا باشند: زنهای نمایشی ممکن است آنورگاسمی داشته باشند و مردهای نمایشی هم ممکن است دچار ناتوانی جنسی باشند. برای آنکه مطمئن شوند که نزد جنس مخالف جاذبه دارند، ممکن است تکانه های جنسی خود را هم به عمل درآورند. نیاز آنها به مطمئن ساختن خود تمامی ندارد، با این حال روابط آنها اغلب سطحی است و ممکن است افرادی مغرور، غرق در خود و دمدمی مزاج باشند. نیازهای بسیار شدید آنها به وابستگی باعث می شود که زود به هر کس اعتماد کنند و خیلی راحت بشود فریبشان داد.

روشهای درمان بیماری

روان درمانی
بیماران مبتلا اغلب از احساسات واقعی خود بی خبرند، لذا تبیین احساسات درونی آنها فرایند درمانی مهمی است. روان درمانی مبتنی بر روانکاوی، چه به صورت گروهی و چه به صورت فردی، می تواند درمان انتخابی اختلال شخصیت نمایشی باشد.

دارو درمانی
دارو درمانی جهت درمان علایم بیماری، به صورت کمکی استفاده می شود. استفاده از داروهای ضد افسردگی برای افسردگی و علایم جسمی، داروهای ضداضطراب و داروهای ضد سایکوز برای واقعیت زدودگی و خطاهای ادراکی.

و) – شخصیت وابسته ( dependent )

بیماران مبتلا به اختلال شخصیت وابسته نیازهای خود را تحت الشعاع نیازهای دیگران قرار می دهند. مسئولیتهای مهم زندگی خود را به گردن دیگران می اندازند. به خود مطمئن نیستند. اگر برای مدتی تنها بمانند، احساس ناراحتی بسیاری می کنند، به این اختلال عنوان شخصیت وابسته منفعل passive-dependent هم داده اند.
مشخصه اختلال شخصیت وابسته، رفتاری حاکی از وابستگی و سلطه پذیری به صورت الگویی نافذ و فراگیر است. مبتلایان از تصمیم گیری عاجزند، مگر درصورتی که با دیگران مشورت کرده و کاملاً مطمئن شده باشند. از موقعیتهای مسئولیت آور پرهیز می کنند. اگر از آنها خواسته شود که نقش رهبر را به عهده گیرند، مضطرب می شوند و ترجیح می دهند تحت سلطه باشند. پافشاری در انجام دادن تکالیفی که به خودشان مربوط است برایشان دشوار اما اگر آن تکالیف را برای دیگری انجام دهند، مداومت در آنها کاری برایشان ندارد.
این بیماران دوست ندارند تنها باشند و دلشان می خواهد کسی را پیدا کنند که بتوانند به او وابسته شوند. همین نیاز آنها به دلبستگی به فرد دیگر است که روابط آنها را خدشه دار ساخته است. در جنون دونفره ( Folie a deux ) یا اختلال سایکوتیک مشترک، معمولاً یکی از دونفر به اختلال شخصیت وابسته مبتلاست که عضو سلطه پذیر آن می شود و نظام هذیانی عضو دیگر را که پرخاشگری و جرئتمندی بیشتری دارد و فرد به او وابسته شده است، در خود می پذیرد.
بدبینی، بی اطمینانی به خود، انفعال و ترس از ابراز احساسات جنسی و پرخاشگرانه، مشخصه های رفتار بیمار مبتلا به اختلال شخصیت وابسته است. این گونه افراد ممکن است همسری بدرفتار، بی وفا یا الکلی را مدتها تحمل کنند، برای آنکه احساس دلبستگیشان به او خدشه دار نگردد.

روشهای درمان بیماری

دارو درمانی
دارو درمانی برای مقابله با اضطراب و افسردگی که از علایم شایع اختلال شخصیت وابسته است، به کار برده می شود.

رفتار درمانی
رفتاردرمانی، جرأت آموزی، خانواده درمانی و گروه درمانی، همگی در درمان این اختلال به کار رفته و در بسیاری از بیماران پیامدهای موفقیت آمیزی هم داشته است.

 

س) – اسکیزوتایپال

مبتلایان به اختلال شخصیت اسکیزوتایپال حتی به نظر افراد غیر متخصص نیز، بسیار عجیب و غریب می آیند. تفکر جادویی، عقاید منحصربه فرد، افکار انتساب به خود، خطاهای ادراکی و واقعیت زدودگی، همگی جزو زندگی روزمره فرد اسکیزوتایپال است.
در اختلال اسکیزوتایپال، تفکر و نحوه ارتباط برقرارکردن، مختل شده است. مبتلایان گرچه اختلال فکر واضحی ندارند اما تکلمشان متمایز یا ویژه است، ممکن است معنایش را فقط خودشان بفهمند و اغلب نیازمند تفسیر است. بیماران اسکیزوتایپال مثل اسکیزوفرن ها ممکن است از احساسات خود باخبر نباشند اما به کشف احساسات دیگران بویژه حالات عاطفی منفی ای مثل خشم، بسیار حساس اند. آنها ممکن است افکاری خرافی داشته باشند یا مدعی غیب بینی و داشتن سایر قدرتهای فکری و بصیرتهای ویژه باشند. جهان درونی آنها ممکن است پر از ترسها و تخیلات کودکانه و نیز رابطه با افرادی خیالی و تصوری باشد که آنها را به وضوح می بینند. ممکن است اعتراف کنند که خطای ادراک یا درشت بینی (مایکروپسی) دارند و افراد را مثل آدمهای چوبی یا چیزی شبیه آن می بینند.
آنها روابط بین فردی مخدوشی دارند و ممکن است اعمال نامناسبی از آنها سربزند درنتیجه آدمهایی منزوی اند و دوستی ندارند یا بسیار کم دارند. این بیماران ممکن است برخی از خصایص اختلال شخصیت مرزی را هم از خود نشان دهند و در واقع می شود این دو تشخیص را همزمان نیز در کسی مطرح کرد. افراد مبتلا اگر تحت فشار روانی واقع شوند، ممکن است از حال عادی خارج شوند و علایم سایکوتیک پیدا کنند، اما مدت این علایم معمولاً کوتاه است. در حالات شدید بی لذتی و افسردگی شدید هم ممکن است وجود داشته باشد.

روشهای درمان بیماری

دارو درمانی
داروهای آنتی سایکوتیک برای مقابله با افکار انتساب به خود، خطاهای ادراکی و دیگر علایم این اختلال مفید می باشد و استفاده از این داروها توام با روان درمانی در درمان بیماران موثر می باشد.

ش) – اسکیزوئید

تشخیص اختلال شخصیت اسکیزوئید در بیمارانی مطرح می شود که الگوی همیشگی زندگیشان انزوای اجتماعی است. آنها از تعاملهای انسانی ناراحت می شوند. درونگرایند و حالت عاطفیشان کند و محدود است. دیگران آنها را آدمهایی نامتعارف، منزوی و تکرو می دانند.
آنها جذب مشاغل انفرادیی می شوند که مستلزم حداقل تماس با دیگران است. شب کاری را بر کار روز ترجیح می دهند تا با افراد زیادی برخورد نداشته باشند. در مشاغل یکنفره و غیررقابتی که برای دیگران غیرقابل تحمل است، با موفقت به کار می پردازند
آنان به ندرت تماس چشمی را تحمل می کنند. حالت عاطفی شان محدود، سرد یا به نحو نابجایی جدی است. شاد و شنگول بودن برای بیماران سخت است. گاه سعی می کنند به زور خود را اهل شوخی نشان دهند اما بی فایده است. بیشتر جوابهای کوتاه به سوالها می دهند. در صحبت کردن پیشدستی نمی کنند. صنایع ادبی غیرمعمول مثل استعاره های غریب به کار می برند. گاه شیفته اشیای بی جان یا مفاهیم ماورای طبیعی می شوند. گاه در ذهنشان احساس صمیمیت ناموجهی نسبت به کسانی که خوب نمی شناسند یا مدت زیادی ندیده اند، ایجاد می شود. حساسیت sensorium آنها سالم است. حافظه اشان خوب کار می کند و از ضرب المثل ها تفسیری انتزاعی ارائه می دهند.
مبتلایان افرادی سرد و نجوش به نظر می رسند که خویشتن دار و گوشه گیر هستند. توجهی به اتفاقات روزمره و علایق سایرین نشان نمی دهند. ظاهری آرام، منزوی و غیرمعاشرتی دارند. سرشان در لاک خودشان است. نیاز یا اشتیاقی به داشتن پیوندهای عاطفی با دیگران نشان نمی دهند. دیرتر از همه به تغییرات مد در جامعه تن می دهند.
آنها به امور انفرادی علاقه دارند. زندگی جنسی شان ممکن است منحصراً در خیال طی شود و ایجاد روابط جنسی پخته را هربار به وقتی دیگر موکول کنند. مردان اسکیزوئید ممکن است هیچ وقت ازدواج نکنند چون می توانند با کسی صمیمی شوند اما زنهای مبتلا ممکن است منفعلانه به ازدواج با مردان پرخاشگر که خواهان چنین زنهایی هستند تن دهند. مبتلایان هیچ وقت نمی توانند خشم خود را مستقماً ابراز کنند. اما می توانند در امور فارغ از روابط انسانی مثل ریاضیات و نجوم سرمایه عاطفی قابل توجهی صرف کنند. همچنین ممکن است دلبستگی بسیاری به حیوانات پیدا کنند. اینها اغلب مجذوب مدهای غذایی و بهداشتی، نهضتهای فلسفی و طرحهای مربوط به بهبود وضعیت اجتماعی می شوند، خاصه طرحهایی که به هیچ وجه مستلزم دخالت و نقش فعال خود فرد نیست.
گرچه افراد مبتلا در لاک خود فرو رفته اند و روزها به افراط در رویا غرق می شوند اما قابلیت شناخت واقعیت را به هیچ وجه از دست نداده اند. از آنجا که اعمال پرخاشگرانه جای چندانی در مجموعه واکنشهای معمول آنها ندارد، اگر با تهدید یا خطری رو به رو شوند غالباً یا غرق در خیالات همه کارتوانی (omnipotence) می شوند، یا به تسلیم و رضا تن می دهند. این افراد اغلب سرد و تودار به نظر می رسند اما گاه اندیشه هایی خلاق و ابتکاری به ذهنشان خطور می کند که می توانند آنها را بپرورانند و در اختیار دیگران بگذارند.

روشهای درمان بیماری

روان درمانی
گرچه بیماران با درمانگر رابطه ای صمیمی برقرار نمی کنند اما در روان درمانی فعالانه شرکت می کنند. در گروه درمانی بیماران ممکن است تا مدتها ساکت بمانند اما بالاخره مشارکت می کنند.

دارو درمانی
درمان با مقادیر کمی داروهای آنتی سایکوتیک، ضدافسردگی و محرک روانی در برخی از بیماران مؤثر بوده است. داروهای سروتونرژیک ممکن است، از حساسیت بیمار به طرد کم کند. بنزودیازپین ها می توانند به کاهش اضطراب بین فردی کمک کنند.

ر) – ضد اجتماعی

اختلال شخصیت ضد اجتماعی عبارت است از: ناتوانی از تن دادن به هنجارهای اجتماعی به طوری که جنبه های متعددی از رفتار فرد در نوجوانی و بزرگسالی تحت تاثیر این ناتوانی قرار گرفته باشد. مشخصه این اختلال، اعمال مداوم ضد اجتماعی یا خلاف قانون است اما این اختلال مترادف با بزهکاری نیست.
مبتلایان اغلب ظاهری طبیعی و حتی گرم و دوست داشتنی دارند اما در سابقه آنها مختل بودن حوزه های بسیاری از کارکردهای زندگیشان دیده می شود. دروغگویی، مکتب گریزی، فرار از خانه، دزدی، دعوا، سوءمصرف مواد و اعمال غیرقانونی، تجاربی است که این گونه بیماران نوعاً از ابتدای کودکیشان داشته اند. این بیماران، بالینگران جنس مخالف خود را اغلب تحت تاثیر جنبه های مبالغه آمیز و اغواگرانه شخصیت خود قرار می دهند اما به چشم بالینگران جنس موافقشان ممکن است افرادی فریبکار و پرتوقع جلوه کنند. آنان هیچ گونه افسردگی یا اضطرابی از خود نشان نمی دهند و این مغایرتی واضح با وضعیت آنها دارد، هرچند تهدید به خودکشی و اشتغال ذهنی مربوط به مسایل جسمی در آنها شایع است. توضیحاتی که آنها درمورد رفتار ضداجتماعیشان می دهند، چنان است که گویی رفتار مذکور از سر بی فکری و بی توجهی انجام شده است. با این حال در محتوای ذهنی بیمار هیچ گونه هذیان یا نشانه دیگری از تفکر غیرمنطقی دیده نمی شود. حتی آنها اکثر اوقات از حس واقعیت سنجی بسیار بالایی برخوردارند و اغلب ناظر را تحت تاثیر هوش کلامی خوبی که دارند، قرار می دهند.
افراد معروف به کلاهبردار، نمونه خوبی از بیماران مبتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی اند. آنها بسیار فریبکارند و اغلب با زبانی چرب و نرم قاب دیگران را می دزدند و آنها را به دام مشارکت در طرحهای خود می اندازند. طرحهایی که شامل راههایی ساده برای پولدار شدن یا کسب شهرت یا بدنامی است و نهایتاً نیز ممکن است فرد را به ورطه فساد مالی، رسوایی اجتماعی، یا هردو بکشند. آنها هیچ وقت راست نمی گویند. هرگز نمی شود به آنها اعتماد کرد که وظیفه ای را درست انجام دهند یا اساساً به هیچ یک از معیارهای متعارف اخلاق پایبند باشند. لاابالی گری جنسی، همسرآزاری، کودک آزاری و رانندگی در حین مستی از اتفاقات شایع در زندگی این بیماران می باشد. چیزی که خیلی مشهود است این است که آنها هیچ وقت از کارهای خود پشیمان نمی شوند یعنی انگار اصلاً وجدان ندارند.

روشهای درمان بیماری

دارو درمانی
برای مقابله با علایم ناتوان کننده ای مثل اضطراب، خشم و افسردگی از درمان دارویی استفاده می کنند اما از آنجاکه این بیماران اغلب دچار سوءمصرف مواد نیز هستند، دارو را باید حساب شده مصرف کرد. بیماران مبتلا اگر در جای ثابتی نگهداری شوند مثلاً در بیمارستان بستری شوند، اغلب به روان درمانی تن می دهند و اگر خود را در میان عده ای مثل خود بیابند، بی انگیزگی بیماران برای تغییر هم از بین می رود، شاید از همین روست که گروههای خودیاری در تخفیف این اختلال مفیدتر از زندان بوده اند.

ز ) – مردم گریز avoidant

در بیماران دارای اختلال شخصیت مردم گریزی حساسیت مفرطی به طرد دیده می شود که ممکن است باعث گوشه گیری و انزوای آنها از جامعه گردد. هر چند این افراد خجالتی هستند، غیرمعاشرتی نیستند و حتی تمایل فراوانی به داشتن رابطه با دیگران دارند ولی دلشان می خواهد که دیگران تضمینهای بسیار محکم و غیرمعمولی به آنها بدهند مبنی براینکه بدون هیچ گونه خرده گیری و انتقادی آنها را می پذیرند. حساسیت مفرط به طرد شدن از سوی دیگران، خصیصه بالینی محوری اختلال شخصیت مردم گریز است و صفت شخصیتی عمده آنها کمرویی است. مبتلایان از گرمی و امنیت موجود در روابط انسانی خوششان می آید، منتها پرهیز و گریز خود را از ایجاد رابطه با دیگران، با ترس از طرد شدن، توجیه می کنند. وقتی با کسی صحبت می کنند، قاطعیت و اعتماد به نفس در آنها دیده نمی شود و با تواضع و شکست نفسی حرف می زنند. از سخنرانی در جمع یا تقاضا کردن از دیگران می ترسند، چون به طرد بسیار حساس اند. خیلی وقتها ممکن است اظهار نظرهای دیگران را طوری تفسیر کنند که گویی تحقیر یا توهینی به آنها بوده است. وقتی از کسی تقاضایی می کنند و جواب رد می شنوند، از دیگران کناره می جویند و احساس رنجش و آزردگی به آنها دست می دهد.
این بیماران در محیط کار اغلب به مشاغل حاشیه ای روی می آورند. پیشرفت چندانی در کار خود نمی کنند و به دنبال اقتدار بیشتری هم نمی روند. آدمهای کمرویی به نظر می رسند که می خواهند همه از دستشان راضی باشند. عموماً تمایلی به ایجاد رابطه با دیگران ندارند مگر آنکه تضمین بسیار مطمئن و غیرمعمولی به آنها داده شود که بی هیچ خرده گیری و انتقادی پذیرفته می شوند. درنتیجه اغلب هیچ دوست صمیمی یا قابل اعتمادی ندارند.

روشهای درمان بیماری

رفتار درمانی
درمانگر بیمار را تشویق می کند که از لاک خود بیرون آید تا برآنچه از دید او تحقیر و طرد و شکست جلوه کرده، فایق شود. با کمک گروه درمانی این بیماران می فهمند که حساسیت آنها به طرد چه اثراتی بر خود آنها و بر دیگران می نهد. جرأت آموزی هم یکی از اشکال رفتاردرمانی است که به بیمار می آموزد که نیازهای خود را با صراحت بیان کند و اعتماد به نفس خود را ارتقا دهد.

دارو درمانی
جهت درمان اضطراب و افسردگی که گاه از خصایص همراه این اختلال می شوند، درمان دارویی را به کار برده اند. در برخی بیماران، داروهای مسدود کننده بتابلوکرها مثل آتنولول برای تدبیر پرفعالیتی دستگاه عصبی خودکار مفید بوده است. به نظر می رسد فعالیت این دستگاه در بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مردم گریز بالا باشد، خاصه در هنگام روی آوردن به موقعیتی که از آن می ترسند. داروهای سروتونرژیک هم می توانند حساسیت به طرد را در بیمار کاهش دهند. داروهای دوپامینرژیک به صورت نظری می توانند رفتار جستجوی تازگی را در این بیماران ایجاد کنند، با این حال باید بیمار را از لحاظ روان شناختی برای هرگونه تجربه جدیدی که ممکن است رخ دهد آماده کرد.

مشاوره و روانشناسی

تلفنی رایگان خدمات روانشناسی – مشاوره- روانپزشکی – آرامش درمانی – هیپنوتیزم درمانی – مجوز ۶۶۰۷۲

-☎️ ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶

۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

۰۲۱۲۲۷۲۸۹۰۴

۰۲۱۲۶۸۵۲۹۵۶

۰۲۱۲۶۸۵۲۹۴۶

۰۲۱۲۶۸۵۲۹۴۰

۰۲۱۲۶۸۵۲۹۶۰

بهترین مشاور و روانشناس خانواده و ازدواج ❤️❤️❤️🌹🌹🌹 مشاوره آنلاین – مشاوره حضوری، تلفنی – اعصاب و روان نوروفیدبک- بایوفیدبک-

🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸

تحت نظر متخصص اعصاب و روان_ متخصص روانشناسی – متخصص مشاوره – مشاوره خانواده، مشاوره ازدواج، مشاوره قبل از ازدواج – مشاوره نوجوان، مشاوره کودک – درمان افسردگی، وسواس، استرس، بیش فعالی – اختلالات یادگیری – مشاوره تحصیلی- کنترل خشم – درمان اتیسم

– – 😀😀😀😀 😆😆😆😆😆😆😆😆😆

مطالب آموزنده و درمان در سایت : https://ravanshenasa.com

و اینستاگرام ما 👈 @DR.RAVANSHENAS1

خیابان نیاوران چهارراه مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه دوم شمالی ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶- – ۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰–۰۲۱۲۲۷۲۸۹۰۴-۰۲۱۲۶۸۵۲۹۵۶–۰۲۱۲۶۸۵۲۹۴۶

telegram.me/ravanshenasiii

https://t.me/ravanshenasiiii

مشاوره خانواده و ازدواج، مشاوره کودک ، مشاوره قبل از ازدواج- مشاوره خواستگاری- مشاوره نوجوان – مشاوره شغلی- مشاوره تحصیلی- مشاوره بازرگانی- تنظیم خانواده

۰۲۱۲۶۸۵۲۹۵۶

۰۲۱۲۶۸۵۲۹۴۶

۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶

۰۲۱۲۲۷۲۸۹۰۴

۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

۲۶۸۵۲۹۴۰

۲۶۸۵۲۹۶۰

آدرس: تهران- خیابان نیاوران- چهارراه مژده- نبش نجابت جو- پلاک ۳۵۲- طبقه ۲ شمالی – طبقه فوقانی بانک پاسارگاد

روانشناسی ، روانپزشکی- زوج درمانی- مشاوره طلاق-

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://moshaverehezdevaje.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

https://ravanshenasa.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://khanevadehh.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

https://ppsyc.com

آدرس: مشاوره و روانشناسی کودک منطقه ۱- نیاوران چها رراه مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه ۲ شمالی بانک پاسارگاد

مشاوره تلفنی رایگان

مشاوره خانواده و ازدواج ۲۲۷۱۵۸۸۶-۲۲۷۲۸۹۰۴

مشاوره کودک و نوجوان- ۲۲۷۲۸۹۰۴-۲۲۷۱۵۸۸۶

زوج درمانی توسط متحصص مشاوره ۲۲۷۲۸۹۰۴-۲۲۷۱۵۸۸۶

روان درمانی  ۲۶۸۵۲۹۴۰-۲۲۷۲۸۹۰۴

هیپنوتراپی-۲۶۸۵۲۹۴۰-۲۲۷۲۸۹۰۴

مشاوره شغلی- ۲۲۷۱۵۸۸۶-۲۶۸۵۲۹۶۰

مشاوره تحصیلی– ۲۲۷۲۸۹۰۴ ۲۶۸۵۲۹۴۰-

روانپزشک-۲۲۷۱۵۸۸۶-۲۲۷۲۸۹۰۴-

روانشناس– ۲۲۷۱۵۸۸۶ ۲۶۸۵۲۹۴۰-

روانکاوی—۲۶۸۵۲۹۶۰-۲۲۷۲۸۹۰۴

آرامش درمانی—۲۶۸۵۲۹۴۰- ۲۲۷۲۸۹۰۴

 

 


  • ۰
بررسی رابطه کمال گرایی با اهمال کاری در دانشجويان

بررسی رابطه کمال گرایی با اهمال کاری در دانشجویان

بررسی رابطه کمال گرایی با اهمال کاری در دانشجویان

Relationship between procrastination and perfectionism in college students

دکتر غلامعلی افروز دانشگاه تهران

افتخار حمیدی دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اصفهان*

ساناز اشکان دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اصفهان

چکیده:

هدف تحقیق حاضر بررسی رابطه ی کمال گرایی و اهمال کاری تحصیلی دانشجویان دانشگاه آزاد واحد رودهن  بود .جامعه پژوهش دانشجویان دانشگاه آزاد واحد رودهن بودند . که با روش طبقه ای تصادفی انتخاب شدند و نمونه پژوهش شامل ۷۰ دانشجوی دختر و پسر بین سنین ۱۸-۵۵سال بودند . از کل تعداد نمونه حدود ۱/۴۴ درصد از افراد جنسیت مرد و ۹/۵۵ درصد جنسیت زن بودند . آزمودنی ها به دو پرسشنامه مقیاس چند بعدی کمال گرایی فراست (۱۹۹۰) و پرسش نامه اهمال کاری تحصیلی (سولومون و راث بلوم ،۱۹۸۴) پاسخ دادند.داده های جمع آوری شده به وسیله نرم افزار spss و آزمون های آماری ضریب همبستگی  پیرسون  و تحلیل واریانس چند  متغیره تحلیل گردید .  تحلیل نتایج نشان داد که بین متغیر کمال گرایی و متغیر اهمال کاری همبستگی معناداری وجود دارد . ضرایب همبستگی بین متغیر های پژوهش همگی در سطح (۰۰۱/۰> P) معنی دار می باشند. نتایج نشان داده اند که بین خصیصه کمال گرایی با اهمال گرایی تحصیلی رابطه ی معنا داری وجود دارد و این رابطه در دانشجویان پسر بیشتر دیده می شود. اما رابطه معناداری بین مقطع تحصیلی با میزان کمال گرایی و اهمال کاری دانشجویان نبود  و همچنین بین سن و میزان کمال گرایی و اهمال کاری دانش جویان رابطه معنادار بود ضرایب همبستگی در سطح ۰۱/۰= ۰۰۱/۰> P) معنی دار می باشند.

کلمات کلیدی : کمال گرایی، اهمال کاری تحصیلی

نویسنده مسئول : افتخار حمیدی Email: Ef.Hamidi@yahoo.co.uk

Gholam Ali Afrooz University of Tehran

*Eftekhar Hamidi Department of Psychology, Isfahan Science and Research branch, Islamic Azad University Isfahan, Iran

Sanaz Ashkan Department of Psychology, Isfahan Science and Research branch, Islamic Azad University Isfahan, Iran

 

Abstract

This study examined the relation between procrastination and perfectionism. The sample of 70 college students (39 females ,31 males)  ages 18-55 completed Frost Multidimensional  Perfectionism Scale (FMPS) and Solmon &Rothblum  procrastination Scale . To analyze the data Person Regression and Analysis of Variance were applied .The result of this study indicated that there is a significant support for relationship (P<0/001) between procrastination and perfectionism in college students . The correlation of procrastination and perfectionism is more significant in males.

Keywords: procrastination , perfectionism

 

مقدمه

تعلل ورزی یا به آینده موکول نمودن کارها آنقدر متداول است که شاید بتوان آن را از تمایلات ذاتی بشر برشمرد.اگرچه تعلل ورزی همیشه مسئله ساز نیست ، اما در اغلب موارد می تواند از طریق ممانعت از پیشرفت و عدم دسترسی به اهداف،پی آمدهای نامطلوب و جبران ناپذیری به همراه داشته باشد .اهمال کاری به تعبیری که آلیس آن را به کار می برد نوعی سندرم فردا است. یعنی کاری را که تصمیم به اجرای آن گرفته می شود وآن کارحداقل می تواند در آینده برای فرد نتایجی را در بر داشته باشد بدون دلیل به آینده محول می شود . اما در حین حال عدم انجام آن نیز به زیان فرد است و ازاین بابت خود را سرزنش می کند.چنین فرآیندی فرد را وادار می کند که برای موجه جلوه دادن عادت مورد نظر دلایل متعددی بیاورد.واژه ی تعلل معادل اهمال کاری ، سهل انگاری و به تعویق انداختن می باشد (الیس وکنال[۱] ، ۲۰۰۲). واژه ی لاتین تعلل از دو کلمه پرو[۲] و کراسینوس۲ تشکیل شده است که پرو به معنی جلو و کراسینوس به معنی فردا می باشد). تعاریف متعددی از تعلل شده است که به ذکر چند مورد آن می پردازیم: فرهنگ نامه ی کمبریج۴ (۲۰۰۳) عقب انداختن انجام امری را به دلیل ناخوشایندی یا ملال آوری آن تعلل می داند. فرهنگ نامه ی جهانی انکارتا۵ استیل، تعلل را به عقب انداختن انجام عملی، به دلیل ناخوشایندی یا ملال آوری آن تعریف می کند. تعلل را به تعویق انداختن عملی، به خصوص هنگامی که تعویق بدون دلیل مناسب باشد، می داند.آلیس وکنوس۶(۲۰۰۲) تعلل را تمایل به اجتناب از فعالیت محول نمودن انجام کار به آینده و استفاده از عذرخواهی برای توجیه تاخیر در انجام فعالیت تعریف نمودند. پژوهش ها نشان دهنده ی دوگونه تعلل ورزی هستند(میلگرام و تن۷،۲۰۰۲).تعلل ورزی رفتاری به معنای تاخیر در تکمیل تکالیف اصلی ومهم است،تعلل ورزی تصمیم گیری به معنای تاخیر آگاهانه در تصمیم گیری در چارچوب زمانی معین می باشد بررسی ها نشان داده اند که تعلل ورزی نه تنها یک مشکل مدیریت زمانی ، بلکه فرآیند پیچیده ای است که شامل مولفه های هیجانی ،شناختی و رفتاری است .دیدگاههای مرتبط با تعلل را در ۵ عنوان خلاصه کرده است و این دیدگاههادر یک طیف خوشبینانه تا بدبینانه قرار دارند. دیدگاههای خوشبینانه بر این اساسند که خصوصیاتی چون رفتار،شناخت و انگیزش عامل بروز تعلل هستند، در حالی که دیدگاههای بدبینانه تعلل را نوعی عادت یا اختلال شخصیتی می دانند.نظریه های عمده موجود در تعلل عبارتنداز:

  • تعلل به عنوان یک مشکل رفتاری

در این دیدگاه هدف درمان کاهش نسبت یا درصد زمان تعلل یا افزایش نسبت یا درصد مطالعه یا فعالیت می باشد.برای کاهش تعلل از روش هایی چون الگو سازی شرطی سازی، مدیریت زمان و فنون برنامه ریزی استفاده می شود.

  • تعلل به عنوان یک مشکل شناختی: در این دیدگاه مبنای تعلل افکار و باور های غلط در مورد چگونگی شرایط و نتایج فعالیت ها می باشد. ویژگی رایج در چنین باورهایی، غیرمنطقی بودن آنها و درمان متداول در این دیدگاه رفتار درمانی منطقی – هیجانی (REBT) می باشد.
  • تعلل به عنوان یک مشکل انگیزشی :در این دیدگاه تعلل به دلیل تنبلی یا بی انگیزه ای نیست، بلکه از آن جهت انجام می گیرد که افرادتعللی علاقه مند به انجام فعالیت دیگری هستند. برای کاهش این نوع تعلل باید انگیزه ی فرد را برای انجام تکالیف افزایش داد.
  • تعلل به عنوان یک عادت: در این دیدگاه تعلل به عنوان یک عادت مطرح است ودر نهایت منجر به کاهش انتظار خود کار آمدی فرد می شود. در این روش از مداخله هایی چون مدیریت تکلیف که بر تجدید ساختار محیط ، آموزش رفتارهای سازگارانه، افزایش مسئولیت پذیری فرد واستفاده از نفوذ اجتماعی تاکید دارد استفاده می شود.
  • تعلل به عنوان یک اختلال شخصیتی: در این دیدگاه تعلل به عنوان ضعف وجدان با ویژگی هایی چون، بی ارادگی ، نداشتن پشتکار، تنبلی، عدم توجه و ضعف قدرت شناخته شده است. برای کاهش آن از روش های روان درمانی استفاده می شود همچنین در خصوص پیش آیند های تعلل ورزی، محققان و نظریه پردازان به عوامل مختلفی از قبیل اضطراب و وابستگی ، ترس از ارزیابی منفی، روان رنجوری خویی، نداشتن انرژی، انعطاف ناپذیری رفتاری درماندگی آموخته شده کمال گرایی وخود کار آمدی پایین (جیووجول،۲۰۰۵[۳]؛کلاسن،کراوچانی و جایانی[۴]،۲۰۰۸) اشاره نموده اند. اغلب اهمال کاران را فاقد مسئولیت می نامند، اما مسئله اصلی آنها چیز دیگری است. مشکل این افراد این است که موفقیت را بیش از حد مهم می دانند و درنتیجه به جای آنکه به استقبال خطر بروند از آن می گریزند. اشخاصی که از شکست می ترسند اغلب عزت نفس خود را با موفقیت می سنجند، وقتی در کاری موفق نمی شوند خود را شکست خورده و ناکام می پندارند.همچنین بسیاری از ما با این باور بزرگ شده ایم که باید همیشه کارهایمان را عالی و بدون کم و کاست انجام دهیم و معتقدیم که بهترین شدن پاداش ویژه دارد.متاسفانه کمال گراها ستاره را هدف می گیرند و جز هوا نصیبشان نمی شود.منظور این نیست  که داشتن معیارهای سطح بالا چیز بدی است،اما کمال گرایی وسواس گونه راه مناسبی برای بالا بردن کیفیت نیست. فرد کمال گرا براین باور است که می توان با تلاش و کوشش به نتایج کامل دست یافت دست یافت،این در حالی است که نتایج کامل و بدون نقص ،دست نایافتنی است و تلاش برای دستیابی به آن آسیب های روانشناختی را در پی خواهد داشت. دراکثرتعاریف اولیه،عمدتا” کمال گرایی را ویژگی ناکارآمد در نظر می گیرند. به نقل از ایجان (۲۰۰۵) اولین فردی بود که درخصوص کمال گرایی نوشت. اوکمال گرایان را افرادی با عقاید محکم و ثابت می دانست و درنتیجه ،سختی عقاید و انعطاف ناپذیری یکی ازاولین خصوصیاتی بود که درباره ی کمال گرایی مطرح شد.به عبارت دیگر کمال گرایی به منزله ی تمایل پایدار فرد به وضع معیارهای کامل و دست نیافتنی و تلاش برای تحقیق آنها که با خود ارزشیابی های انتقادی از عملکرد شخصی همراه است،تعریف شده است .کمال گرایی تمایل در جهت بی نقص بودن است و کمال گرایان افراطی مردمانی هستند که می خواهند در همه جنبه های زندگی شان بی عیب باشند(هویت و فلت[۵]،۲۰۰۲).ازسوی دیگر،بعضی یافته ها برحسب کنش وری مثبت و منفی کمال گرایی ،تقسیم بندی های دوگانه ی کمال گرایی بهنجار نابهنجار و مثبت و منفی (تدی شورت ،۱۹۹۵؛به نقل از بشارت ،۱۳۸۳) رامعرفی کرده اند.با تمایز بین کمال گرایی بهنجار و نوروتیک معتقد است که کمال گرایی بهنجار از تلاش و رقابت برای برتری و کمال لذت می برد و درعین حال محدودیت های شخصی را به رسمیت می شناسد اما کمال گرای نوروتیک به دلیل انتظارات غیر واقع بینانه هرگز از عملکرد خود خشنود نخواهد شد و از منظر خودش هرگز کاری را خوب انجام نمی دهد که بتواند از آن لذت ببرد.این افراد ناشکیبا و بی نهایت خود انتقادگرند.درکمال گرایی بهنجار اشخاص به کارهای سخت روی آورده و با هدف موفقیت ،برانگیخته شده و ضمن تاکید برمعیارهای سطح  عملکردی ، می توانند واقعیت های بیرونی را درک کرده و محدودیت ها رابپذیرد. ولی کمال گرایان نابهنجار با ترس از شکست برانگیخته شده و در نتیجه در خصوص دستیابی به اهداف سطح بالا وغیر واقع بینانه دائما” نگران هستند و تعلل می کنند.( ایجان و همکاران، ۲۰۰۷) ، رایس ۲۰۰۰، کمال گرایی را واجد جنبه های مثبت و منفی می داند وآن را معادل کمال گرایی بهنجار و روان آزرده قرار می دهند. کمال گرایی مثبت به جای اضطراب و نگرانی در مورد عدم تحقق اهداف و معیارهای دست نیافتنی ، مثبت نگری و خوش بینی وآرمان های تحقق پذیر را در فرد فعال میکند. ،  به نقل از رایس و همکاران،۲۰۰۳کمال گرایی منفی دارای سه مولفه است که به عنوان سه بعد کمال گرایی تعریف می شود.کمال گرایی خویشتن مدار[۶]،کمال گرایی دیگر مدار،و کمال گرایی جامعه مدار. این ابعاد به صورت صفات شخصیتی در افراد تثبیت می شوند.کمال گرایی خود مدار به معنای کوشش فرد برای دستیابی به خویشتن کامل با توجه به معیار افراطی و دقیق باری خود و ارزش یابی سخت گیرانه و اطمینان بخش از رفتار خود و سانسور رفتار های شخصی می باشد. کمال گرایی دیگر مدار،بیانگر تمایل به داشتن انتظارات  افراطی و ارزشیابی انتقادی از دیگران است (مانند سرزنش دیگران ،وضع معیار های غیرواقعی برای سایرین و ارزیابی سخت گیرانه از کارکرد آنان ) و شامل توقعات و باورهایی درباره ی توانایی دیگران مانند گرایش های کمال گرایانه والدین برای فرزندانشان می باشد.وکمال گرایی جامعه مدار شامل عقیده یا ادراک افراد دال براین مطلب است که افراد مهم زندگی شان معیار های غیرواقعی  برای آنها وضع می کنند ، آنها را به سختی ارزیابی می کنند و آنها را برای کامل بودن تحت فشار قرارمی دهند.وتنها زمانی راضی خواهند شد که انتظارات آنها رابرآورده شود.

برخی پژوهش ها نشان داده اند که ترس از شکست و تنفر از انجام تکالیف ،می تواند دو انگیزه اساسی برای افراد مبتلا به تعلل تحصیلی باشند. همچنین تعلل می تواند به شکل تحصیلی و غیر تحصیلی ظاهر شود. تعلل تحصیلی در رفتارهایی چون حاضر شدن برای امتحان،انجام تکالیف خانه و نوشتن مقاله درسی و تعلل غیر تحصیلی در رفتارهایی چون پرداخت قبوض آب و برق، شستن ظروف ، جواب دادن به تلفن و پست الکترونیک ظاهر می شود. بین تعلل تحصیلی و غیر تحصیلی همبستگی ۶۵%دیده شده است

روش

جامعه آماری، نمونه و روش اجرای پژوهش

. جامعه پژوهش دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن می باشند. که با روش طبقه ای تصادفی انتخاب شده اند و نمونه پژوهش شامل ۷۰ دانشجوی دختر و پسر بین سنین ۱۸-۵۵ سال است . از کل تعداد نمونه حدود ۱/۴۴ درصد از افراد جنسیت مرد و ۹/۵۵ درصد جنسیت زن هستند .

ابزار سنجش

آزمودنی ها به دو پرسشنامه مقیاس چند بعدی کمال گرایی فراست (۱۹۹۰) و پرسش نامه اهمال کاری تحصیلی (سولومون و راث بلوم ،۱۹۸۴) پاسخ دادند.داده های جمع آوری شده به وسیله نرم افزار spss و آزمون های آماری ضریب همبستگی  پیرسون  و تحلیل واریانس چند  متغیره تحلیل گردید .

یافته ها

داده‏های تحقیق با استفاده از روشهای علمی مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت . هدف از جمع‏آوری اطلاعات بدست آمده از سؤالات و طبقه‏بندی آنها، شناخت کامل متغیرها و روابط بین آنها است تا بتوان متناسب با اهداف پژوهش جمع بندی و نتیجه گیری نمود. در بخش توصیفی از شاخصه های فراوانی، درصد و میانگین و … و در بخش استنباطی از آزمون ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل واریانس چند متغیره  استفاده شده است.

الف. شاخصه های توصیفی:

  1. ۱. جنسیت:

جدول۱

 توزیع فراوانی و درصد افراد نمونه به تفکیک جنسیت

شاخص

متغیر

فراوانی درصد
جنسیت زن ۳۹ ۵۵٫۹
مرد ۳۱ ۴۴٫۱
جمع ۷۰ ۱۰۰٫۰

 

داده های جدول فوق توزیع افراد نمونه بر اساس جنسیت افراد نشان می دهد، بر اساس این داده ها از میان کل نمونه ها حدود ۱/۴۴ درصد از افراد جنسیت مرد و ۹/۵۵ درصد نیز از جنسیت زن هستند.

نمودار۱٫

درصد آزمودنیها به تفکیک جنسیت

  1. ۲. مقطع تحصیلی:

جدول ۲

 توزیع فراوانی و درصد افراد نمونه به تفکیک مقطع تحصیلی

                 شاخص

متغیر

فراوانی درصد
  کارشناسی ۶۵ ۹۲٫۲
کارشناسی ارشد ۵ ۷٫۸
جمع ۷۰ ۱۰۰٫۰

 

داده های جدول فوق توزیع افراد نمونه بر اساس مقطع تحصیلی افراد نشان می دهد، بر اساس این داده ها از میان کل نمونه ها حدود ۲/۹۲ درصد از افراد، از مقطع کارشناسی و ۸/۷ درصد نیز از مقطع کارشناسی ارشد می باشند.

نمودار۲

 درصد آزمودنیها به تفکیک مقطع تحصیلی

  1. ۳. شاخصه های توصیفی متغیر سن

جدول۲

 شاخصه های توصیفی متغیر سن

متغیر تعداد کمینه بیشینه میانگین انحراف معیار
سن ۷۰ ۱۸ ۵۵ ۲۲٫۳۳۵۹ ۴٫۰۲۲۰۵

بر اساس داده های جدول کمترین سن افراد نمونه ۱۸ و بالاترین سن ۵۵ بر اورد شده است و میانگین سن افراد نمونه نیز ۳۳/۲۲ محاسبه شده است .

  1. ۵. کمال گرایی:

جدول ۴

شاخصه های توصیفی متغیر کمال گرایی

متغیر تعداد کمینه بیشینه میانگین انحراف معیار
کمال گرایی ۷۰ ۴۵ ۱۳۵ ۸۷٫۹۵۳۱ ۱۵٫۲۴۲۲۸

 

بر اساس داده های جدول کمترین نمره افراد نمونه در مولفه کمال گرایی ۴۵ و بالاترین نمره ۱۳۵ بر اورد شده است و میانگین نمره افراد نمونه نیز ۹۵/۸۷ محاسبه شده است که با توجه به نمره گذاری مقیاس کمال گرایی در این پزوهش می توان چنین عنوان نمود که میزان کمال گرایی در افراد نمونه در حد متوسط قرار دارد.

  1. ۶. اهمال کاری:

جدول ۵

شاخصه های توصیفی متغیر اهمال کاری

متغیر تعداد کمینه بیشینه میانگین انحراف معیار
اهمال کاری ۷۰ ۴۱ ۹۲ ۶۷٫۱۳۲۸ ۹٫۰۴۵۳۱

 

بر اساس داده های جدول کمترین نمره افراد نمونه در مولفه اهمال کاری ۴۱ و بالاترین نمره ۹۲ بر اورد شده است و میانگین نمره افراد نمونه نیز ۱۳/۶۷ محاسبه شده است که با توجه به نمره گذاری مقیاس اهمال کاری در این پزوهش می توان چنین عنوان نمود که میزان اهمال کاری در افراد نمونه در حد متوسط قرار دارد.

ب. استنباطی آماری فرضیه های پژوهش:

در این قسمت ابتدا رابطه بین کمال گرایی  با اهمال کاری  با استفاده از آزمون ضریب همبستگی پیرسون محاسبه گردید و رابطه سن با این دو مولفه نیز با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون مورد ارزیابی قرار گرفت و برای مقایسه کمال گرایی و اهمال کاری به تفکیک جنسیت و مقطع تحصیلی افراد نمونه از تحلیل واریانس چند متغیره استفاده شد.

  1. بین کمال گرایی و اهمال کاری در دانشجویان رابطه وجود دارد.

 

 

 

 

 

جدول۶

 نتایج ضریب همبستگی پیرسون در مورد فرضیه اول

 

 

۱

 

۲

 

۱ کمال گرایی r ۱ .۳۵۲**
۲ اهمال کاری r .۳۵۲** ۱

** معناداری در سطح ۰۱/.

با توجه به  داده های جدول فوق و با توجه به اینکه  مقدار ۳۵۲ /. = r در سطح=./۰۱  α  (p≤./۰۰۱ ) در رابطه کمال گرایی با  اهمال کاری معنادار است، بنابر این فرض صفر (عدم وجود رابطه بین دو متغیر) رد و فرض تحقیق (وجود رابطه بین دو متغیر) تایید می گردد. به عبارت دیگر کمال گرایی و اهمال کاری در دانشجویان رابطه معناداری به صورت مستقیم وجود دارد. به این معنی که با بالا رفتن میزان کمال گرایی در افراد نمونه بر میزان اهمال کاری آنها افزوده می گردد و بالعکس.

  1. بین سن افراد نمونه با میزان کمال گرایی و اهمال کاری انها رابطه وجود دارد.

جدول۷

 نتایج ضریب همبستگی پیرسون در مورد فرضیه دوم

 

 

۱

 

۳

 

۳

 

۱ کمال گرایی r ۱  
۲ اهمال کاری r .۳۵۲** ۱  
۳ سن r -.۱۵۱* .۰۰۱ ۱

 

** معناداری در سطح ۰۱/.

با توجه به  داده های جدول فوق و با توجه به اینکه  مقدار ۱۵۱ /.- = r در سطح=./۰۵  α  در رابطه بین سن با کمال گرایی معنادار است، بنابر این فرض صفر (عدم وجود رابطه بین دو متغیر) رد و فرض تحقیق (وجود رابطه بین دو متغیر) تایید می گردد. به عبارت دیگر بین سن و میزان کمال گرایی در دانشجویان رابطه معناداری به صورت معکوس  وجود دارد. به این معنی که با بالا رفتن میزان سن افراد نمونه از میزان  کمال گرایی در افراد کاسته می شود و بالعکس.

  1. آیا بین جنسیت دانشجویان با میزان کمال گرایی و اهمال کاری آنها رابطه معناداری وجود دارد؟

در این قسمت چون بیش از یک متغیر تحلیل مورد ازمون بود ، بنابر این از تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) با پیش فرض برابری واریانس درون گروهی داده ها استفاده شد.

جدول۸

 نتایج M  باکس در بررسی همگنی واریانس داده ها

Box’s M ۴٫۶۷۱
F ۱٫۵۴۳
df1 ۳
Sig. .۲۰۱

با توجه به داده های جدول فوق چون مقدار F(543/1) با درجه آزادی (df =3  )  در آزمون M باکس در سطح = ./۰۵ α معنادار نیست، بنابر این پیش فرض همگنی واریانس درون گروهی دادها مورد اثبات قرار می گیرد و استفاده از آزمون تحلیل واریانس بلامانع تشخیص داده شد

جدول۹

نتایج تحلیل واریانس چند متغیره در مورد مقایسه مقایسه کمال گرایی و اهمال کاری

 

 

مجموع مجذورات درجات آزادی میانگین مجذورات F سطح معناداری
اثر جنسیت کمال گرایی ۱۹۲۱٫۸۷۳ ۱ ۱۹۲۱٫۸۷۳ ۸٫۵۱۶ .۰۰۴
اهمال کاری ۵۵۳٫۹۵۲ ۱ ۵۵۳٫۹۵۲ ۶٫۹۲۸ .۰۰۹
خطا کمال گرایی ۵۷۳۲۱٫۵۶۵ ۶۸ ۲۲۵٫۶۷۵  
اهمال کاری ۲۰۳۰۹٫۵۳۲ ۶۸ ۷۹٫۹۵۹  
کل کمال گرایی ۲۰۳۹۵۹۶٫۰۰ ۷۰  
اهمال کاری ۱۱۷۴۶۰۸٫۰۰ ۷۰      

 

داده های جدول نشان می دهد که چون مقدار  F در سطح =./۰۵ α در مولفه های مورد بررسی  معنادار است.  بنابر این می توان نتیجه گرفت که بین جنسیت دانشجویان با میزان کمال گرایی و اهمال کاری آنها رابطه خطی وجود ندارد. نتایج مقیسه میانگین دو گروه نشان می دهد که میزان نمرات کمال گرایی و اهمال کاری در دانشجویان مرد بیشتر از دانشجویان زن می باشد.

جدول۱۰

 نتایج آزمون تعقیبی LSD در مورد فرضیه سوم

 

 

متغیر

  اختلاف میانگین

(I – J)

انحراف معیار سطح معناداری
کمال گرایی زن مرد -۵٫۵۱۸* ۱٫۸۹۱ .۰۰۴
مرد زن ۵٫۵۱۸* ۱٫۸۹۱ .۰۰۴
اهمال کاری زن مرد -۲٫۹۶۲* ۱٫۱۲۶ .۰۰۹
مرد زن ۲٫۹۶۲* ۱٫۱۲۶ .۰۰۹

 

  1. بین مقطع تحصیلی دانشجویان با میزان کمال گرایی و اهمال کاری آنها رابطه معناداری وجود دارد؟
جدول(۴-۸) نتایج M   باکس در بررسی همگنی واریانس داده ها
Box’s M ۵٫۲۲۲
F ۱٫۶۷۴
df1 ۳
Sig. .۱۷۰

با توجه به داده های جدول فوق چون مقدار F(674/1) با درجه آزادی (df =3  )  در آزمون M باکس در سطح = ./۰۵ α(p =./170 ) معنادار نیست، بنابر این پیش فرض همگنی واریانس درون گروهی داد ه ها مورد اثبات قرار می گیرد و استفاده از آزمون تحلیل واریانس بلامانع تشخیص داده می شود.

جدول۹

نتایج تحلیل واریانس چند متغیره در مورد مقایسه مقایسه کمال گرایی و اهمال کاری

 

 

مجموع مجذورات درجات آزادی میانگین مجذورات F سطح معناداری
اثر مقطع تحصیلی کمال گرایی ۲۴۳٫۰۱۷ ۱ ۲۴۳٫۰۱۷ ۱٫۰۴۶ .۳۰۷
اهمال کاری .۰۹۸ ۱ .۰۹۸ .۰۰۱ .۹۷۲
خطا کمال گرایی ۵۹۰۰۰٫۴۲۰ ۶۸ ۲۳۲٫۲۸۵  
اهمال کاری ۲۰۸۶۳٫۳۸۶ ۶۸ ۸۲٫۱۳۹  
کل کمال گرایی ۲۰۳۹۵۹۶٫۰۰۰ ۷۰  
اهمال کاری ۱۱۷۴۶۰۸٫۰۰۰ ۷۰      

داده های جدول نشان می دهد که چون مقدار  F در سطح =./۰۵ α در مولفه های مورد بررسی  معنادار نیست، بنابر این می توان نتیجه گرفت که بین مقطع تحصیلی دانشجویان با میزان کمال گرایی و اهمال کاری آنها رابطه خطی وجود ندارد.

بحث

نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که بین کمال گرایی با اهمال کاری رابطه وجود دارد یعنی هر چه کمال گرایی افزایش یابد اهمال کاری تحصیلی و تعلل ورزیدن افزایش یابد. این نتایج با شواهد مشاهده شده در پژوهش افرادی چون فلت وهمکاران (۱۹۹۲)، سدلر وساکس[۷](۱۹۹۳) در خصوص کمال گرایی و اهمال کاری همسان می باشد. مطابق با ادبیات پژوهش اهمال کاری می تواند به دلایل مختلفی رخ دهد، دلایلی همچون آزارندگی تکلیف، کمبودهای انگیزشی، کمال گرایی،…..کمال گراها به جهت ویژگی خاصشان، یعنی داشتن این تصور که دیگران از آنها توقع کامل بودن، داشته و برای آنها اهداف سطح بالا و سخت می چینند، ممکن است فاقد احساس خود مختاری در انتخاب و انجام تکالیف باشند که به تبع این مسئله باعث اهمال کاری تحصیلی در آنها شود. علاوه بر این کمال گراها به جهت باور غلط شان از ارزشمندی ممکن است از این احساس برخوردار باشند که به واسطه خواسته های فراتر از توانشان در حق آنها اجحاف و ظلم روا می دارند، احساسی که به واسطه ی همراه شدن با ترس از طرد شدگی می تواند در قالب اعتراضی ناآشکار به مراجع تعیین کننده تکالیف پیشرفت یعنی تمرد و استنکاف از اجرای تکلیف بروز یابد. همچنین ترس از شکست و آشکار شدن نواقص و ضعف ها یکی از ویژگی های عمده کمال گرا می باشد، لذا این افراد در موقعیت هایی که مهارت و توان آنها به آزمون گذارده می شود ممکن است سعی کنند تا با استفاده از ترفندهایی، موقعیت را به گونه ای جلوه دهند که شکست احتمالی به عواملی به جز فقدان توانایی نسبت داده شود و تعلل و انجام تکلیف درآخرین مهلت در این میان شیوه ایست که می تواند با پیش کشیدن مفهوم تلاش، راهبردی مناسب در به انحراف کشیدن اذهان از توانایی باشد. لذا آنها جهت حفاظت از عزت نفس پایین خود سعی می کنند تا به تعویق انداختن اجرای تکالیف و محول کردن آن به آخرین دقایق، مسئول و مقصر پایین بودن کیفیت کار در مکانی جدای از توانایی جستجو گردد. همچنین نتایج تحلیل داده ها به تفکیک جنس نشان می دهد که در مردان ارتباط بین کمال گرایی و اهمال کاری در مقایسه با زنان افزایش یافته است. ارتباط بین جنسیت و کمال گرایی و اهمال کاری در پژوهش های مختلفی مورد توجه بوده است. به طور کلی محققان گزارش می دهند که پسرها و مردها نسبت به دخترها و زن ها بیشتر تمایل دارند که در حوزه های مختلف تحصیلی مرتبط با ریاضیات، علوم تجربی و فناوری اعتماد بیشتری را به نمایش بگذارید ازطرفی نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که اهمال کاری تحصیلی و کمال گرایی با مقطع تحصیلی رابطه ی معناداری ندارد و اهمال کاری تحصیلی و کمال گرایی در تمامی مقاطع تحصیلی اعم از کارشناسی و کارشناسی ارشد دیده می شود. براساس مطالعات متون موجود پیشینه ای دال بر این که بین سطح تحصیلی با کمال گرایی و اهمال کاری رابطه ای وجود دارد یا نه یافت نشد.در نهایت و به عنوان نتیجه گیری کلی از مباحث صورت گرفته می توان گفت که کمال گرایی بیشترین تاثیر را در به تعویق انداختن تکالیف یا اهمال کاری تحصیلی داشته است و همچنین جنسیت نیز در افزایش اهمال کاری موثر است.

محدودیت های پژوهش

الف) این پژوهش از نوع همبستگی می باشد، از این رو طبق معمول بایستی توجه داشت که نمی توان تبیین کلی از داده ها ارائه نمود و همبستگی مؤید علیت نیست . لذا پیشنهاد می شود جهت تعیین روابط کلی بین متغیرها تحقیق، در پژوهش های آتی از طرح هایی با کنترل نسبی بیشتر و قابلیت دستکاری متغیرها استفاده گردد.

ب)نتایج این تحقیق تنها به دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن قلبلیت تعمیم دارد، لذا پیشنهاد می گردد پژوهش های بعدی احتمال تکرار نتایج این پژوهش را در سایر جوامع به آزمون بگذارند.

پیشنهادهای پژوهش:

۱-تمرکز اصلی پژوهش کنونی بر تعیین رابطه میان کمال گرایی کلی با اهمال کاری می باشد. ولی با توجه به اهمیت ویژه ی اهمال کاری تحصیلی و کمبود منابع تجربی موجود در خصوص علل و عوامل بروز این پدیده و راههای کاهش آن توصیه می شود تا در تحقیقات آتی سایر مولفه های کمال گرایی، چون انتقاد گری والدین، نگرانی در خصوص اشتباهات، تردید در مورد کارها، انتظارات والدین، معیارهای فردی و تمایل به نظم و سازماندهی را نیز مورد توجه قرار میدهند.

۲- پیشنهاد می شود با توجه به آسیب پذیری قشر دانشجو مداخلات روانشناختی و آموزشی در دانشجویان جهت کنترل و کاهش متغیرها ی آسیب زای کمال گرایی و اهمال کاری صورت گیرد.

پیشنهادات کاربری

۱-نتایج پژوهش نشان می دهد که میزان شیوع اهمال کاری تحصیلی در میان دانشجویان خیلی بالاست و همچنین این امر باعث کاهش عملکرد تحصیلی می شود. این مطلب می تواند برای دست اندرکاران نظام آموزشی ایجاد کننده اهمال کاری تحصیلی فراهم آورد تا از پیامدهای زیان بار این رفتار در میان دانشجویان جلوگیری نمایند.

۲-با توجه به پیشینه ی پیش رو که تاکید میکند ارزش گذاری درونی نسبت به هدف در مقابل ارزش گذاری بیرونی نسبت به هدف به کاهش اهمال کاری تحصیلی کمک می کند، پیشنهاد می شود در دانشجویان ایرانی تلاش شود با تاکید بر انگیزه های بیرونی برای دانشجویان، این انگیزه ها در طی زمان درونی شود.

۳-عینی کردن اهداف برای دانشجویان، تعیین اهداف کوتاه مدت و حرکت به سوی گامهای بعدی و تاکید بر افزایش خوشبینی به ارزش گذاری بیرونی و درونی نسبت به هدف کمک می کند.

۴-آشنایی با مزایای مدیریت زمان، مشخص کردن اهداف تحصیلی دانشجو و برنامه ریزی توسط خود او و نظارت بر این برنامه می تواند به مدیریت و درنتیجه کاهش اهمال کاری تحصیلی کمک کند.

 

منابع

اردانی،آسیه.(۱۳۹۰) . خود کارآمدی تحصیلی و راهبردهای مقابله ای به عنوان میانجی گر های ارتباط کمال گرایی و اضطراب امتحان ، پایان نامه ی کارشناسی ارشد،دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

اساسی،حسین(۱۳۹۰ . بررسی نقش میانجی ابعاد کمال گرایی در رابطه ای ابعاد فرزندپروری و اهمال کاری تحصیلی،پایان نامه ی کارشناسی ارشد،دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

اکبری محبوب آبادی،ستاره (۱۳۹۰).نقش میانجی کمال گرایی در رابطه بین عملکرد خانواده و جهت گیری هدف در دانش آموزان دبیرستانی،پایان نامه ی کارشناسی ارشد،دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

پوران ، فاطمه(۱۳۹۰) بررسی مقایسه ای رابطه ی اضطراب ، افسردگی و کمال گرایی با سبک والد گری ادراک شده در نوجوانان تیز هوش و عادی،پایان نامه ی کارشناسی ارشد،دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

جهانبخش،مریم ، (۱۳۹۰) . مقایسه کمال گرایی سالم و ناسالم و تیپ شخصیتیA در سبکهای فرزند پروری ادراک شده ی دانشجویان،پایان نامه ی کارشناسی ارشد،دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

سرو، منا، (۱۳۸۷). مقایسه نقش میانجی اضطراب امتحان در رابطه ی بین کمال گرایی و موفقیت تحصیلی در دانش آموزان تیزهوش و عادی،پایان نامه ی کارشناسی ارشد،دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

شیخی ، محسن ، (۱۳۹۰). نقش میانجی گری خود کار آمدی و اضطراب تهیه ،پایان نامه ی کارشناسی ارشد،دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

شهنی ییلاق،خدیجه (۱۳۸۵) . بررسی شیوع معلق و تاثیر روش های درمانی شناختی – رفتاری و مدیریت رفتار بر کاهش آن در دانش آموزان دبیرستانی شهرستان اهواز،پایان نامه ی کارشناسی ارشد،دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

محمودی کهریز،بهرام (۱۳۸۸) . بررسی نقش متغیر میانجی تنظیم هیجان شناختی در ارتباط میان کمال گرایی و درماندگی روانی در جامعه ی دانشجویی،پایان نامه ی کارشناسی ارشد،دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

مطیعی، حورا.(۱۳۹۰) ساخت بسته ی آموزشی خود تنظیمی کاهش اهمال کاری تحصیلی و بررسی اثر بخشی آن ،پایان نامه ی کارشناسی ارشد،دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی

 

 

References

 

Camberidge  International Dictionary of English (2003). Camberidge University Press. Privacy Policy.

Fee, R. L., & Tangney, J. P. (2000). Procrastination: A means of avoiding shame or guilt? Journal of Social Behavior and Personality, 15, 167-184.

Frost, R.O, Marten, P.A, Lahart,C & Rosenblate, R, (2005). The dimensions of perfectionism. Cognitive therapy and research, 14, 444 – 468.

Milgram, N. A., & Tenne, R. (2002). Personality correlates of decisional and task avoidance procrastination.

Rice,K.G,Bair, C, Castro.J. R, Cohen, B. N & Hood. C. A, (2003). Meaning of perfectionism:A quntitive and qualitative analysis, Journal of cognitive psychotherapy :An international quarterly,17,39-57.

Schouwenburg, H.C., Lay, c.h., pychl, A.,&Ferrari, j. R (2004). counseling the personality in academic settings. Published by American psychological association: washingtin , dc , 2002.

Scher,S . J , & Ferrari , J .R.(2000).The recall of completed and noncompleted tasks through daily logs to measure procrastination .journal of social behavior and personality , 15,255266

Shafran,R,Cooper,Z & Fairburn,C.G, (2002). Clinical perfectionism:cognitive – behavior analysis, Behavior research and therapy,40,773-791

.

Steel ,p,(2004). procrastination definition. aveilable in www.prorocrastion.com

 

 

[۱] -Ellis,knall

۱ -pro

۲-crasinus

۳-emmons

۴-cambridge

۵-Encarta

۶-knaus

۷-Milgran&ten

[۳] .jeiv and jouil

[۴] .kelasen and keravchoni

[۵] -hevit and felt

[۶] -self-oriented

 

[۷] -sedler and sacks


  • ۰
یزد

مشاوره ازدواج و روانشناسی در یزد

مشاوره ازدواج و روانشناسی در یزد

قابل توجه ساکنین عزیز استان یزد و مردم . و ساکنین منطقه  یزد و  محله ی یزد و   مجاور  آن .

انجام امور تمامی روشهای مشاوره ازدواج و روانشناسی از هر نقطه ای در یزد ( مشاوره از راه دور ،  با استفاده از تلفن ، تلگرام ، واتش آپ ، اسکایپ و… )

مشاوره ازدواج و روانشناسی  یزد

تلفنی رایگان خدمات روانشناسی – مشاوره- روانپزشکی – آرامش درمانی – هیپنوتیزم درمانی – مجوز ۶۶۰۷۲ – -☎️ ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶- ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰ –

بهترین مشاور و روانشناس خانواده و ازدواج ❤️❤️❤️??? مشاوره آنلاین – مشاوره حضوری، تلفنی – اعصاب و روان نوروفیدبک- بایوفیدبک-

?????????????

تحت نظر متخصص اعصاب و روان_ متخصص روانشناسی – متخصص مشاوره – مشاوره خانواده، مشاوره ازدواج، مشاوره قبل از ازدواج – مشاوره نوجوان، مشاوره کودک – درمان افسردگی، وسواس، استرس، بیش فعالی – اختلالات یادگیری – مشاوره تحصیلی- کنترل خشم – درمان اتیسم

– – ???? ?????????

مطالب آموزنده و درمان در سایت : مشاورموفق

و اینستاگرام ما ? @DR.RAVANSHENAS1

خیابان نیاوران چهارراه مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶ – ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

telegram.me/ravanshenasiii

مشاوره خانواده و ازدواج، مشاوره کودک ، مشاوره قبل از ازدواج- مشاوره خواستگاری- مشاوره نوجوان – مشاوره شغلی- مشاوره تحصیلی- مشاوره بازرگانی- تنظیم خانواده ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶-۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶-۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

تهران- خیابان نیاوران- چهارراه مژده- نبش نجابت جو- پلاک ۳۵۲- طبقه ۴ شمالی – طبقه فوقانی بانک پاسارگاد

روانشناسی ، روانپزشکی- زوج درمانی- مشاوره طلاق-

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

https://moshaverehezdevaje.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ravanshenasa.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://khanevadehh.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ppsyc.com

مشاوره و روانشناسی کودک منطقه ۱- نیاوران چهراره مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی بانک پاسارگاد


  • ۰
همدان

مشاوره ازدواج و روانشناسی در همدان

مشاوره ازدواج و روانشناسی در همدان

قابل توجه ساکنین عزیز استان همدان و مردم . و ساکنین منطقه  همدان و  محله ی همدان و   مجاور  آن .

انجام امور تمامی روشهای مشاوره ازدواج و روانشناسی از هر نقطه ای در همدان ( مشاوره از راه دور ،  با استفاده از تلفن ، تلگرام ، واتش آپ ، اسکایپ و… )

مشاوره ازدواج و روانشناسی  همدان

تلفنی رایگان خدمات روانشناسی – مشاوره- روانپزشکی – آرامش درمانی – هیپنوتیزم درمانی – مجوز ۶۶۰۷۲ – -☎️ ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶- ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰ –

بهترین مشاور و روانشناس خانواده و ازدواج ❤️❤️❤️??? مشاوره آنلاین – مشاوره حضوری، تلفنی – اعصاب و روان نوروفیدبک- بایوفیدبک-

?????????????

تحت نظر متخصص اعصاب و روان_ متخصص روانشناسی – متخصص مشاوره – مشاوره خانواده، مشاوره ازدواج، مشاوره قبل از ازدواج – مشاوره نوجوان، مشاوره کودک – درمان افسردگی، وسواس، استرس، بیش فعالی – اختلالات یادگیری – مشاوره تحصیلی- کنترل خشم – درمان اتیسم

– – ???? ?????????

مطالب آموزنده و درمان در سایت : مشاورموفق

و اینستاگرام ما ? @DR.RAVANSHENAS1

خیابان نیاوران چهارراه مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶ – ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

telegram.me/ravanshenasiii

مشاوره خانواده و ازدواج، مشاوره کودک ، مشاوره قبل از ازدواج- مشاوره خواستگاری- مشاوره نوجوان – مشاوره شغلی- مشاوره تحصیلی- مشاوره بازرگانی- تنظیم خانواده ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶-۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶-۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

تهران- خیابان نیاوران- چهارراه مژده- نبش نجابت جو- پلاک ۳۵۲- طبقه ۴ شمالی – طبقه فوقانی بانک پاسارگاد

روانشناسی ، روانپزشکی- زوج درمانی- مشاوره طلاق-

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

https://moshaverehezdevaje.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ravanshenasa.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://khanevadehh.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ppsyc.com

مشاوره و روانشناسی کودک منطقه ۱- نیاوران چهراره مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی بانک پاسارگاد


  • ۰
هرمزگان

مشاوره ازدواج و روانشناسی در هرمزگان

مشاوره ازدواج و روانشناسی در هرمزگان

قابل توجه ساکنین عزیز استان هرمزگان و مردم . و ساکنین منطقه  هرمزگان و  محله ی هرمزگان و   مجاور  آن .

انجام امور تمامی روشهای مشاوره ازدواج و روانشناسی از هر نقطه ای در هرمزگان ( مشاوره از راه دور ،  با استفاده از تلفن ، تلگرام ، واتش آپ ، اسکایپ و… )

مشاوره ازدواج و روانشناسی  هرمزگان

تلفنی رایگان خدمات روانشناسی – مشاوره- روانپزشکی – آرامش درمانی – هیپنوتیزم درمانی – مجوز ۶۶۰۷۲ – -☎️ ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶- ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰ –

بهترین مشاور و روانشناس خانواده و ازدواج ❤️❤️❤️??? مشاوره آنلاین – مشاوره حضوری، تلفنی – اعصاب و روان نوروفیدبک- بایوفیدبک-

?????????????

تحت نظر متخصص اعصاب و روان_ متخصص روانشناسی – متخصص مشاوره – مشاوره خانواده، مشاوره ازدواج، مشاوره قبل از ازدواج – مشاوره نوجوان، مشاوره کودک – درمان افسردگی، وسواس، استرس، بیش فعالی – اختلالات یادگیری – مشاوره تحصیلی- کنترل خشم – درمان اتیسم

– – ???? ?????????

مطالب آموزنده و درمان در سایت : مشاورموفق

و اینستاگرام ما ? @DR.RAVANSHENAS1

خیابان نیاوران چهارراه مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶ – ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

telegram.me/ravanshenasiii

مشاوره خانواده و ازدواج، مشاوره کودک ، مشاوره قبل از ازدواج- مشاوره خواستگاری- مشاوره نوجوان – مشاوره شغلی- مشاوره تحصیلی- مشاوره بازرگانی- تنظیم خانواده ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶-۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶-۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

تهران- خیابان نیاوران- چهارراه مژده- نبش نجابت جو- پلاک ۳۵۲- طبقه ۴ شمالی – طبقه فوقانی بانک پاسارگاد

روانشناسی ، روانپزشکی- زوج درمانی- مشاوره طلاق-

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

https://moshaverehezdevaje.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ravanshenasa.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://khanevadehh.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ppsyc.com

مشاوره و روانشناسی کودک منطقه ۱- نیاوران چهراره مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی بانک پاسارگاد


  • ۰
اراک

مشاوره ازدواج و روانشناسی در اراک

مشاوره ازدواج و روانشناسی در اراک

قابل توجه ساکنین عزیز استان اراک و مردم . و ساکنین منطقه  اراک و  محله ی اراک و   مجاور  آن .

انجام امور تمامی روشهای مشاوره ازدواج و روانشناسی از هر نقطه ای در اراک ( مشاوره از راه دور ،  با استفاده از تلفن ، تلگرام ، واتش آپ ، اسکایپ و… )

مشاوره ازدواج و روانشناسی  اراک

تلفنی رایگان خدمات روانشناسی – مشاوره- روانپزشکی – آرامش درمانی – هیپنوتیزم درمانی – مجوز ۶۶۰۷۲ – -☎️ ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶- ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰ –

بهترین مشاور و روانشناس خانواده و ازدواج ❤️❤️❤️??? مشاوره آنلاین – مشاوره حضوری، تلفنی – اعصاب و روان نوروفیدبک- بایوفیدبک-

?????????????

تحت نظر متخصص اعصاب و روان_ متخصص روانشناسی – متخصص مشاوره – مشاوره خانواده، مشاوره ازدواج، مشاوره قبل از ازدواج – مشاوره نوجوان، مشاوره کودک – درمان افسردگی، وسواس، استرس، بیش فعالی – اختلالات یادگیری – مشاوره تحصیلی- کنترل خشم – درمان اتیسم

– – ???? ?????????

مطالب آموزنده و درمان در سایت : مشاورموفق

و اینستاگرام ما ? @DR.RAVANSHENAS1

خیابان نیاوران چهارراه مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶ – ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

telegram.me/ravanshenasiii

مشاوره خانواده و ازدواج، مشاوره کودک ، مشاوره قبل از ازدواج- مشاوره خواستگاری- مشاوره نوجوان – مشاوره شغلی- مشاوره تحصیلی- مشاوره بازرگانی- تنظیم خانواده ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶-۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶-۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

تهران- خیابان نیاوران- چهارراه مژده- نبش نجابت جو- پلاک ۳۵۲- طبقه ۴ شمالی – طبقه فوقانی بانک پاسارگاد

روانشناسی ، روانپزشکی- زوج درمانی- مشاوره طلاق-

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

https://moshaverehezdevaje.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ravanshenasa.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://khanevadehh.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ppsyc.com

مشاوره و روانشناسی کودک منطقه ۱- نیاوران چهراره مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی بانک پاسارگاد


  • ۰
مازندران

مشاوره ازدواج و روانشناسی در مازندران

مشاوره ازدواج و روانشناسی در مازندران

قابل توجه ساکنین عزیز استان مازندران و مردم . و ساکنین منطقه  مازندران  و  محله ی مازندران و   مجاور  آن .

انجام امور تمامی روشهای مشاوره ازدواج و روانشناسی از هر نقطه ای در مازندران ( مشاوره از راه دور ،  با استفاده از تلفن ، تلگرام ، واتش آپ ، اسکایپ و… )

مشاوره ازدواج و روانشناسی  مازندران

تلفنی رایگان خدمات روانشناسی – مشاوره- روانپزشکی – آرامش درمانی – هیپنوتیزم درمانی – مجوز ۶۶۰۷۲ – -☎️ ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶- ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰ –

بهترین مشاور و روانشناس خانواده و ازدواج ❤️❤️❤️??? مشاوره آنلاین – مشاوره حضوری، تلفنی – اعصاب و روان نوروفیدبک- بایوفیدبک-

?????????????

تحت نظر متخصص اعصاب و روان_ متخصص روانشناسی – متخصص مشاوره – مشاوره خانواده، مشاوره ازدواج، مشاوره قبل از ازدواج – مشاوره نوجوان، مشاوره کودک – درمان افسردگی، وسواس، استرس، بیش فعالی – اختلالات یادگیری – مشاوره تحصیلی- کنترل خشم – درمان اتیسم

– – ???? ?????????

مطالب آموزنده و درمان در سایت : مشاورموفق

و اینستاگرام ما ? @DR.RAVANSHENAS1

خیابان نیاوران چهارراه مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶ – ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

telegram.me/ravanshenasiii

مشاوره خانواده و ازدواج، مشاوره کودک ، مشاوره قبل از ازدواج- مشاوره خواستگاری- مشاوره نوجوان – مشاوره شغلی- مشاوره تحصیلی- مشاوره بازرگانی- تنظیم خانواده ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶-۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶-۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

تهران- خیابان نیاوران- چهارراه مژده- نبش نجابت جو- پلاک ۳۵۲- طبقه ۴ شمالی – طبقه فوقانی بانک پاسارگاد

روانشناسی ، روانپزشکی- زوج درمانی- مشاوره طلاق-

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

https://moshaverehezdevaje.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ravanshenasa.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://khanevadehh.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ppsyc.com

مشاوره و روانشناسی کودک منطقه ۱- نیاوران چهراره مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی بانک پاسارگاد


  • ۰
لرستان

مشاوره ازدواج و روانشناسی در لرستان

مشاوره ازدواج و روانشناسی در لرستان

قابل توجه ساکنین عزیز استان لرستان و مردم . و ساکنین منطقه  لرستان و  محله ی لرستان و   مجاور  آن .

انجام امور تمامی روشهای مشاوره ازدواج و روانشناسی از هر نقطه ای در لرستان ( مشاوره از راه دور ،  با استفاده از تلفن ، تلگرام ، واتش آپ ، اسکایپ و… )

مشاوره ازدواج و روانشناسی  لرستان

تلفنی رایگان خدمات روانشناسی – مشاوره- روانپزشکی – آرامش درمانی – هیپنوتیزم درمانی – مجوز ۶۶۰۷۲ – -☎️ ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶- ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰ –

بهترین مشاور و روانشناس خانواده و ازدواج ❤️❤️❤️??? مشاوره آنلاین – مشاوره حضوری، تلفنی – اعصاب و روان نوروفیدبک- بایوفیدبک-

?????????????

تحت نظر متخصص اعصاب و روان_ متخصص روانشناسی – متخصص مشاوره – مشاوره خانواده، مشاوره ازدواج، مشاوره قبل از ازدواج – مشاوره نوجوان، مشاوره کودک – درمان افسردگی، وسواس، استرس، بیش فعالی – اختلالات یادگیری – مشاوره تحصیلی- کنترل خشم – درمان اتیسم

– – ???? ?????????

مطالب آموزنده و درمان در سایت : مشاورموفق

و اینستاگرام ما ? @DR.RAVANSHENAS1

خیابان نیاوران چهارراه مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶ – ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

telegram.me/ravanshenasiii

مشاوره خانواده و ازدواج، مشاوره کودک ، مشاوره قبل از ازدواج- مشاوره خواستگاری- مشاوره نوجوان – مشاوره شغلی- مشاوره تحصیلی- مشاوره بازرگانی- تنظیم خانواده ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶-۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶-۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

تهران- خیابان نیاوران- چهارراه مژده- نبش نجابت جو- پلاک ۳۵۲- طبقه ۴ شمالی – طبقه فوقانی بانک پاسارگاد

روانشناسی ، روانپزشکی- زوج درمانی- مشاوره طلاق-

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

https://moshaverehezdevaje.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ravanshenasa.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://khanevadehh.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ppsyc.com

مشاوره و روانشناسی کودک منطقه ۱- نیاوران چهراره مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی بانک پاسارگاد


  • ۰
رشت

مشاوره ازدواج و روانشناسی در رشت

مشاوره ازدواج و روانشناسی در رشت

قابل توجه ساکنین عزیز استان گیلان  و مردم . و ساکنین منطقه  رشت و  محله ی رشت و   مجاور  آن .

انجام امور تمامی روشهای مشاوره ازدواج و روانشناسی از هر نقطه ای در رشت ( مشاوره از راه دور ،  با استفاده از تلفن ، تلگرام ، واتش آپ ، اسکایپ و… )

مشاوره ازدواج و روانشناسی  رشت

تلفنی رایگان خدمات روانشناسی – مشاوره- روانپزشکی – آرامش درمانی – هیپنوتیزم درمانی – مجوز ۶۶۰۷۲ – -☎️ ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶- ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰ –

بهترین مشاور و روانشناس خانواده و ازدواج ❤️❤️❤️??? مشاوره آنلاین – مشاوره حضوری، تلفنی – اعصاب و روان نوروفیدبک- بایوفیدبک-

?????????????

تحت نظر متخصص اعصاب و روان_ متخصص روانشناسی – متخصص مشاوره – مشاوره خانواده، مشاوره ازدواج، مشاوره قبل از ازدواج – مشاوره نوجوان، مشاوره کودک – درمان افسردگی، وسواس، استرس، بیش فعالی – اختلالات یادگیری – مشاوره تحصیلی- کنترل خشم – درمان اتیسم

– – ???? ?????????

مطالب آموزنده و درمان در سایت : مشاورموفق

و اینستاگرام ما ? @DR.RAVANSHENAS1

خیابان نیاوران چهارراه مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶ – ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

telegram.me/ravanshenasiii

مشاوره خانواده و ازدواج، مشاوره کودک ، مشاوره قبل از ازدواج- مشاوره خواستگاری- مشاوره نوجوان – مشاوره شغلی- مشاوره تحصیلی- مشاوره بازرگانی- تنظیم خانواده ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶-۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶-۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

تهران- خیابان نیاوران- چهارراه مژده- نبش نجابت جو- پلاک ۳۵۲- طبقه ۴ شمالی – طبقه فوقانی بانک پاسارگاد

روانشناسی ، روانپزشکی- زوج درمانی- مشاوره طلاق-

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

https://moshaverehezdevaje.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ravanshenasa.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://khanevadehh.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ppsyc.com

مشاوره و روانشناسی کودک منطقه ۱- نیاوران چهراره مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی بانک پاسارگاد


  • ۰
گرگان

مشاوره ازدواج و روانشناسی در گرگان

مشاوره ازدواج و روانشناسی در گرگان

قابل توجه ساکنین عزیز استان گلستان  و مردم . و ساکنین منطقه  گرگان و  محله ی گرگان و   مجاور  آن .

انجام امور تمامی روشهای مشاوره ازدواج و روانشناسی از هر نقطه ای در گرگان ( مشاوره از راه دور ،  با استفاده از تلفن ، تلگرام ، واتش آپ ، اسکایپ و… )

مشاوره ازدواج و روانشناسی  گرگان

تلفنی رایگان خدمات روانشناسی – مشاوره- روانپزشکی – آرامش درمانی – هیپنوتیزم درمانی – مجوز ۶۶۰۷۲ – -☎️ ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶- ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰ –

بهترین مشاور و روانشناس خانواده و ازدواج ❤️❤️❤️??? مشاوره آنلاین – مشاوره حضوری، تلفنی – اعصاب و روان نوروفیدبک- بایوفیدبک-

?????????????

تحت نظر متخصص اعصاب و روان_ متخصص روانشناسی – متخصص مشاوره – مشاوره خانواده، مشاوره ازدواج، مشاوره قبل از ازدواج – مشاوره نوجوان، مشاوره کودک – درمان افسردگی، وسواس، استرس، بیش فعالی – اختلالات یادگیری – مشاوره تحصیلی- کنترل خشم – درمان اتیسم

– – ???? ?????????

مطالب آموزنده و درمان در سایت : مشاورموفق

و اینستاگرام ما ? @DR.RAVANSHENAS1

خیابان نیاوران چهارراه مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶ – ۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶ -۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

telegram.me/ravanshenasiii

مشاوره خانواده و ازدواج، مشاوره کودک ، مشاوره قبل از ازدواج- مشاوره خواستگاری- مشاوره نوجوان – مشاوره شغلی- مشاوره تحصیلی- مشاوره بازرگانی- تنظیم خانواده ۰۲۱۲۲۷۱۵۸۸۶-۰۲۱۲۶۸۵۱۲۸۶-۰۹۱۲۳۲۴۵۵۱۰

تهران- خیابان نیاوران- چهارراه مژده- نبش نجابت جو- پلاک ۳۵۲- طبقه ۴ شمالی – طبقه فوقانی بانک پاسارگاد

روانشناسی ، روانپزشکی- زوج درمانی- مشاوره طلاق-

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

https://moshaverehezdevaje.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ravanshenasa.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://khanevadehh.com

مشاوره و روانشناسی- مشاوره خانواده و ازدواج

http://ppsyc.com

مشاوره و روانشناسی کودک منطقه ۱- نیاوران چهراره مژده نبش نجابت جو پلاک ۳۵۲ طبقه چهارم شمالی بانک پاسارگاد